'Nee, met een kikker krijg je echt geen band'

Martin Leewens weet alles an kikkers. Foto Reinder Weidijk Fotografie.

Martin Leewens weet alles an kikkers. Foto Reinder Weidijk Fotografie.

Mitzie Meijerhof
Velserbroek

Meer dan negen soorten kikkers heeft Martin Leewens (63) uit Velserbroek. Hij kust ze nooit en heeft ook geen innige band met ze. Een kleine honderd springertjes bevolken zijn twintig terraria. Van gewone boomkikker tot de giftige pijlgifkikker. Een enkeling komt uit Azië maar de meeste soorten komen uit Zuid- en Midden Amerika. Zijn oudste kikker ooit werd 22 jaar oud. In de huiskamer wonen er ook nog talloze in het paludarium ofwel oeveraquarium. De rest staat in een slaapkamer van de voormalige leerkracht. ,,Ik mag van mijn vrouw niet verder uitbreiden naar andere kamers’’, lacht de kikkervriend.

Het echtpaar Leewens begon ooit met reptielen. We hadden een mannetje en een vrouwtje kameleon. Tegenwoordig kun je alles vinden op internet 37 jaar geleden was dat niet zo makkelijk. Over het houden van die beesten in gevangenschap was weinig bekend. Ze liepen gewoon los in de kamer en zochten hun eigen plant op in de zon. Bovenin kwamen ze elkaar nog wel eens tegen en in het begin moesten ze niets van elkaar hebben. Uiteindelijk kwam het toch tot paren. Het vrouwtje kreeg de kleintjes er alleen niet uit. Op een gegeven moment at ze niet meer en stierf. Een bevriende bioloog heeft autopsie op het vrouwtje gedaan. Wat bleek haar buik zat vol jongen die ze er niet uit kreeg. Toen besloten we nooit meer dieren te nemen als je niet exact weet hoe je voor ze moet zorgen in gevangenschap.’’

Fascinerend

,,Toen onze kinderen groot waren stond ik in een dierenwinkel in Haarlem die kikkers had. Ik vond ze fascinerend. Ik raakte aan de praat met de verzorger die vertelde dat ik een paar weken moest wachten. Dan zouden de kikkers groot genoeg zijn. Uiteindelijk richtte ik een terrarium in en er kwamen 6 kikkers in. Met het uiteindelijke doel om ze ook te kweken want er zijn erbij die in hun voortbestaan worden bedreigd. Er is de laatste jaren een schimmelziekte onder de kikkers, die vergelijkbaar is met de myxomatose bij konijnen. Dus is het kweken van kikkers een uitdaging. Je kunt ze zelf hun gang laten gaan maar je kunt ook helpen. De kikkervrouwtjes leggen hun eitjes op een blad. Het mannetje bevrucht ze en gaat enkele keren per dag de eitjes nat maken. Drogen ze uit dan gaan ze namelijk stuk. Om dat te voorkomen kun je de eitjes op kweek zetten. Dan weet je dat alle eitjes kikkervisjes worden. Als ze pootjes krijgen gaan ze in een bak waar je ook wel verf in doet. Die bakken hebben een diep deel waar water in staat en een deel waar je normaal overtollig verf op afveegt. Dat deel is voor de beestjes land. Daar op komen is het moeilijkst. Ze zijn bijna helemaal kikker maar hebben de vissenstaart nog. Daar zit reservevoedsel in. Een kikkervisje, dat planten eet, heeft namelijk zijn mond onder zijn kopje.

Die moet uiteindelijk bovenop komen zodat de kikker vliegen kan gaan eten. In die verander fase zit er dus reservevoedsel in de staart die langzaam verteert. Hij valt er niet af, dat is een misvatting evenals het feit dat mensen vaak denken dat een gifkikker moet zwemmen. Kunnen de reptielen eenmaal goed het land op klimmen dan zijn ze klaar om in een terrarium uitgezet te worden. Dan zijn ze erg leuk om naar te kijken’’, weet Leewens.

,,We hadden dit jaar een vogelhuisje buiten maar er kwam geen vogel broeden. We hebben toen de camera in het terrarium gehangen. Lag ik met mijn vrouw in bed naar de nacht kikkers te kijken. Prachtig om te zien hoe die in het donker vliegen vangen’’, legt de kikker kweker uit.

Ruilen

Twee keer per jaar komt in Nieuwegein de kikker vereniging, met eigen lijfblad, bijeen. ,,Daar ruilen we de beesten of kopen van elkaar. Alles met papieren en overdracht verklaring. Kikkers kun je niet meer vrij importeren. Het komt soms voor dat soorten kruisen, dat hebben we liever niet. Op zich is het niet zo heel erg want die nakomelingen zijn steriel. Het kweken is soms heel lastig. Zo was er een soort waarbij het niet lukte om de kikkervisjes groot te krijgen. Uiteindelijk bleek dat in de natuur het vrouwtje regelmatig een paar onbevruchte eitjes legde in de bromeliakelk waar het visje in zat. In gevangenschap kregen ze daar de kans niet voor. Het duurde wel even voor we daar achter waren maar we hebben de kikker uiteindelijk kunnen kweken", aldus Leewens.

Bonenluis

Per dag besteedt de kweker ongeveer anderhalf uur aan de kikkers. ,,Eigenlijk is het kweken van voer het meeste werk. Wil je een gezonde kikker kweken moet je zorgen voor gevarieerd voedsel. Dus kweek ik fruitvliegjes, pissebedden, springstaarten, bonenluis en in de zomer ga ik met mijn vangnetje het hoge gras in om vliegen te vangen’’, vertelt de kweker.

Het huis van Leewens fungeerde enige tijd als crisisopvang van Schiphol. ,,Ik heb het een tijd gedaan, reptielen opgevangen die in de laadruimte van vliegtuigen waren geglipt. Op een gegeven moment werd dat te ingewikkeld. Dan kreeg ik een kameleon met papieren dat ik hem mocht houden want importeren en houden mocht helemaal niet. Ik moest dan papieren tekenen dat ik hem niet weg zou geven, niet mocht verkopen en dat - mochten er jongen komen - ze bij mij in huis moesten blijven. Ging ik verhuizen moest ik dat doorgeven aan de douane en als hij dood ging ook. Op een gegeven moment was ik daar echt wel klaar mee. Ook heb ik nog een keer een slang opgevangen die wist te ontsnappen en al mijn kikkers had opgegeten."

Leewens gaat voorlopig door met het kweken van kikkers. ,,Ik kan rustig met vakantie hoor. Dan kweek ik nauwkeurig fruitvliegjes zodat ze voedsel hebben. Mijn kinderen geen ze dan wel water", weet Leewens.

Meer nieuws uit IJmond

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.