'Aardgasveld Slochteren verkwanseld door overheid'

Alkmaar

Italië ontving tientallen jaren uit Nederland zo’n 10 miljard m3 aardgas per jaar, betaalde slechts de kostprijs – eerst 1, later gemiddeld 10 eurocent per m3 – en kreeg zo in totaal 100 miljard euro ’cadeau’.

Deze ’Bakkeriaanse rekensom’ doet Delftenaar Leo Molenaar in zijn biografie van de Zaanse communist en parlementariër Marcus Bakker (1923-2009). ’Nooit door de knieën’ verschijnt op 3 maart.

Molenaar begon in 2004 aan de biografie. ,,Zes jaar geleden werd in een tv-quiz voor scholieren onder meer gevraagd wie voor niks het Groningse aardgas liet verdwijnen. Het goede antwoord: Joseph Luns. Interessant, toen ben ik ook eens gaan zoeken.’’ Om erachter te komen ’wat deze uitverkoop Nederland heeft gekost, de verzakkingen niet meegerekend’. In Slochteren wordt nu jaarlijks 40 miljard m3 gewonnen.

CPN

De kleine Communistische Partij Nederland zat er begin jaren zestig meteen bovenop en drong aan op staatsexploitatie. Niet ’het grootkapitaal’, maar Groningen en de Groningers dienden beter te worden van de gasbel. Vanaf 1963 nam Bakker in het parlement dit stokje over van partijgenoot Tjalle Jager.

De onwetende kleine afnemers betaalden in 1962 een marktprijs van 35 cent per m3. De NAM, oftewel Shell en Esso, verkocht het echter goedkoper aan het buitenland. Molenaar ontdekte dat in juni 1967 de ministerraad ’in het diepste geheim’ had besloten om te leveren aan NAVO-bondgenoot Italië, omdat het land anders voor aardgas naar de Sovjet-Unie ging. De Koude Oorlog heerste, dit moest worden voorkomen.

Andreotti

In de notulen van die raad staat: ’Minister Luns deelt vervolgens mede dat hem bij het bezoek aan Rome van Italiaanse zijde is gevraagd of de NAM wat soepeler kan zijn met betrekking tot de aardgaslevering aan Italië’. Minister Andreotti had gezegd ’dat het Nederlandse aardgas voor Italië te duur is, waardoor Italië genoodzaakt is aardgas te betrekken uit de Sovjet-Unie of uit Lybië’. Vervolgens liet Luns namens het katholieke kabinet-De Jong de NAM rond kostprijs leveren aan het katholieke Italië, twee cent per m3. ’Wat via langlopende contracten een onvoorstelbare uitverkoop van Nederlandse bodemschatten impliceerde’, onderstreept de biograaf.

’Op dit moment maakt de Italiaanse overheid zich sterk voor de oude prijs van Luns’, schrijft Molenaar. ’Neem aan dat Italië gemiddeld zes eurocent heeft betaald (1970-2010).’

In deze krant van 28/2 een interview met biograaf Leo Molenaar

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.