Eindelijk is de woede zichtbaar

Wim van der Wijk

Sinds 2007 zijn in Mexico ongeveer 100.000 mensen omgekomen door geweld dat rechtstreeks verband houdt met de georganiseerde misdaad. De Mexicanen reageren meestal gelaten. Weer een bloedbad, weer een massagraf. Het hoort bij Mexico zoals een schijfje citroen bij een Corona-biertje. Maar de gruwelijke verdwijning van 43 studenten heeft dit veranderd. Eindelijk komt het land in opstand.

Sinds 2007 zijn in Mexico ongeveer 100.000 mensen omgekomen door geweld dat rechtstreeks verband houdt met de georganiseerde misdaad. De Mexicanen reageren meestal gelaten. Weer een bloedbad, weer een massagraf. Het hoort bij Mexico zoals een schijfje citroen bij een Corona-biertje. Maar de gruwelijke verdwijning van 43 studenten heeft dit veranderd. Eindelijk komt het land in opstand.

De verdwijning van de groep van 43 - en vermoedelijk vermoorde - studenten onderscheidt zich van het gangbare, vrijwel altijd drugsgerelateerde geweld in Mexico. In deze zaak is het niet de georganiseerde misdaad die opdracht gaf tot de ontvoering en waarschijnlijke moord, maar de politiek: de burgemeester van de stad Iguala, gesteund door lokale politieagenten.

Grimmig

Hiermee lijkt de maat vol, er is een grens overschreden. De eerder machteloze woede over het geweld, de onveiligheid, verdwijningen en corruptie in het land wordt nu echt zichtbaar: massaal gaan Mexicanen de straat op.

De grimmigheid druipt ervan af. Protesterende studenten, leraren en vakbondsleden raken slaags met de politie. Betogers versperden begin deze week de ingang van aankomst- en vertrekhallen van de internationale luchthaven van de Mexicaanse badplaats Acapulco en ook de belangrijkste snelwegen werden geblokkeerd.

Om te begrijpen wat er de laatste maanden in het Midden-Amerikaanse land is gebeurd moeten we teruggaan naar 26 september. De bron van het kwaad ligt in de zuidelijke deelstaat Guerrero. Een groepje eerstejaarsstudenten reist die dag af naar de industriestad Iguala, om geld in te zamelen en actie te voeren tegen discriminatie op de arbeidsmarkt.

Schatrijk

Die dag zou Maria de los Ángeles Pineda, de vrouw van burgemeester José Luis Abarca, een toespraak houden. Dit schatrijke ’keizerlijke echtpaar’ houdt de gemeente in een wurggreep dankzij stevige banden met de georganiseerde misdaad. De burgemeester gaf via de radio zijn lokale politiekorps de opdracht de studenten koste wat kost tegen te houden.

Waarschijnlijk, zo blijkt uit de eerste onderzoeksresultaten, zijn de 43 jongeren opgepakt en ontvoerd en een dag later vermoord door leden van een drugsbende. Met de hulp van politieagenten uit Iguala, in opdracht van de burgemeester. Hun lichamen werden in brand gestoken. De verkoolde resten werden in zakken in een rivier gedumpt.

Geschokt

Logisch dat het land zo geschokt is. Meer dan zeventig mensen zijn opgepakt, ook de burgemeester en zijn vrouw die naar Mexico-Stad waren gevlucht. Maar de argwaan blijft groot, gevreesd wordt dat de autoriteiten enkele koppen zullen laten rollen om de kwestie daarna weer snel in de doofpot te stoppen.

Maar het lijkt er niet op dat de Mexicanen genoegen zullen nemen met symbolische offers. De roep om fundamentele verandering is groot, maar de politieke elite bijzonder machtig. Als de onderste steen van het drama niet boven komt en er geen grote schoonmaak volgt, gaat Mexico onrustige tijden tegemoet.

Wim van der Wijk is redacteur bij deze krant.

Meer nieuws uit frontpage

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.