Merkpillen werken beter, kan dat?

Fred Zwijnenberg, op de achtergrond op de begane grond Apotheek Velserbroek. Foto: United Photos/Remko de Waal

Fred Zwijnenberg, op de achtergrond op de begane grond Apotheek Velserbroek. Foto: United Photos/Remko de Waal

Dagmar Aarts
Velserbroek

Een 55-jarige lezer schrijft: ,,Voor mijn allergie tegen huismijt en graspollen slik ik al heel lang Aerius 5 mg. Een paar maanden geleden werden mijn klachten erger. Mijn neus zit weer vol, met bijbehorende holteproblemen. Mijn ogen tranen. Kan dat komen doordat ik een ander merk medicijnen krijg?

Apotheker Fred Zwijnenberg van het Gezondheidscentrum Velserbroek geeft antwoord.

Zijn ’nagemaakte’ geneesmiddelen altijd exact gelijk aan het originele fabrikaat? Dat lijkt de onderliggende vraag in dit geval. Het antwoord is: nee. Het nagemaakte geneesmiddel is zelden of nooit precies gelijk aan het origineel. Maar pas op. De hoeveelheid werkzaam geneesmiddel en de manier en tijdsduur waarover dit vrijkomt moet wel nagenoeg identiek zijn. Dat betekent dan eigenlijk dat het generiek, want zo heet dat nagemaakte geneesmiddel, wel precies dezelfde werking heeft als het origineel.

Hulpstoffen

Maar waar gaan de verschillen dan over? Het verschil zit hem vaak in de gebruikte hulpstoffen in de medicijnen. Een tablet bestaat meestal voor een klein deel uit het werkzame geneesmiddel. Daarnaast worden bindmiddel, vulmiddel en soms nog kleurstoffen of andere hulpmiddelen toegevoegd om het geneesmiddel solide en stabiel in een tabletvorm te kunnen verpakken. Die hulpmiddelen zijn bij de verschillende merken vaak net even anders.

Waardoor kunnen nu verschillende effecten ontstaan bij deze op het oog gelijke geneesmiddelen?

Geneesmiddelen kunnen gebruikt worden voor puur lichamelijke klachten, zoals bijvoorbeeld darmverstopping en ook voor psychische klachten. Daartussen ligt natuurlijk een groot scala aan tussenvormen.

En juist die tussenvormen en de psychische klachten lijken vatbaar voor verwachtingspatronen van de gebruiker. Neem het gebruik van slaapmiddelen. Wanneer iemand lang slaapmiddelen slikt, ontstaat vaak het idee: zonder pil geen slaap. Het daadwerkelijke effect van het geneesmiddel zal dan steeds meer overvleugeld worden door deze gedachte. Het volgende geval is een mooie illustratie daarvan. De fabrikant Hoffman-la Roche ontwikkelde vroeger het geneesmiddel Mogadon. Dit was een tamelijk grote witte tablet en op de achterkant was een slapend, glimlachend gezichtje ingedrukt. Toen het octrooi afliep, werd het middel door andere fabrikanten nagemaakt worden. Alleen het lachende gezichtje mocht er niet in geslagen worden. Toen pas bleek de enorme suggestieve kracht van dit lachende embleempje. Het omschakelen leverde grote problemen op en veel gebruikers wisten zeker dat het generiek lang niet zo goed hielp als het origineel.

Huiduitslag

Maar er zijn ook situaties waarbij het minder duidelijk is dat het alleen om suggestie gaat. Enige jaren geleden liep het octrooi van een van de meest gebruikte anti-conceptiemiddelen Microgynon 30 af. Onmiddellijk werd het generiek op de markt gebracht. Ongeveer 5 procent van de vrouwen die omschakelden meldden zich enkele weken later met heel vervelende huiduitslag. Deze verdween weer bij het omschakelen naar het originele middel. Deze effecten lieten zich niet verklaren door de gebruikte hulpstoffen. Er is meer aan de hand, maar we zijn er nog niet achter wat.

Het namaken van medicijnen gebeurt omdat het lucratief is. De fabrikant van het originele geneesmiddel heeft duur onderzoek gedaan. Niet alle onderzoek, zelfs het meeste niet, leidt tot bruikbare en toepasbare geneesmiddelen. Vervolgens moet dan nog een kostbare en tijdrovende inschrijvingsprocedure gevolgd worden. Hierna mag het geneesmiddel de markt op. De maker heeft dan een beperkt aantal jaren octrooi op zijn product om de ontwikkelingskosten terug te kunnen verdienen. Daardoor wordt het product relatief duur. Een producent die alleen maar na hoeft te maken, heeft deze kosten niet en kan het product spotgoedkoop produceren. Daarom zijn er ook altijd veel fabrikanten die dit doen en ontstaan er dus ook veel van vorm en kleur verschillende namaakgeneesmiddelen.

De zorgverzekeraars die de gezondheidszorg vanzelfsprekend betaalbaar willen houden, bedingen ook nog eens korting en verkopen hun omzet voor een korte periode aan de laagste bieder. Vandaar al die verschillen in afmeting en verpakking door de jaren heen.

Meer pollen

Het probleem van de vraagsteller kan overigens ook door iets heel anders komen. Dit jaar is de periode van droogte erg lang en zijn er dus heel veel pollen en allergenen in de lucht, mogelijk veel meer dan vorig jaar. Dezelfde hoeveelheid geneesmiddel zal nu dus minder effect hebben dan vorig jaar. Een hogere dosering kan dan uitkomst bieden. Natuurlijk wel eerst overleggen met uw arts. Flinke regen kan ook goed helpen, die spoelt alle pollen uit de lucht.

Meer nieuws uit IJmond

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.