Unieke voorwerpen in Zee- en Havenmuseum IJmuiden


Zee en Havenmuseum IJmuiden.

Zee en Havenmuseum IJmuiden. © foto: Fokke Zaagsma

Pieter van Hove
IJmuiden

De eerste steen van IJmuiden, gelegd op 1875 bij een rijtje sluiswachterswoningen bij het Noordzeekanaal, is al in het bezit van het Zee- en Havenmuseum ’De Visserijschool’.

Maar per 1 november aanstaande heeft het museum aan de Havenkade drie nóg oudere voorwerpen in bezit die te maken hebben met het ontstaan van de havenplaats. Die dag worden officieel de eerste spade en de kruiwagen onthuld die gebruikt zijn bij de aanleg van het Noordzeekanaal (1865).

Plus de ganzeveer waarmee koning Willem 111 in 1876 de oorkonde ondertekende waarmee IJmuiden zijn naam kreeg.

Niet geheel toevallig is gekozen voor 1 november. Die dag is het namelijk precies 140 jaar geleden dat een begin werd gemaakt met de aanleg van de waterweg tussen de Noordzee en Amsterdam.

Voorzitter van het museumbestuur Cor Oudendijk is zo trots als een aap met zeven staarten dat hij binnenkort deze kleinnoden aan de collectie toe kan voegen. ,,De spade en de kruiwagen komen in een speciale vitrine en de ganzeveer is een perspex-kastje”, zegt hij. Eigenlijk is Oudendijk via internet op het spoor gekomen van de drie ’relikwieën’.

Depot

,,Ik geef veel lezingen over het ontstaan van het Noordzeekanaal”, aldus de voormalige scheepvaartman en havenmeester van Amsterdam.

,,Zo wilde ik meer weten over Jan Pietersz Dou die al in 1634 plannen had voor het graven van een waterweg, eigenlijk een afwateringskanaal voor de grachten die toen behoorlijk stonken.

Ik kwam erachter dat het Rijksmuseum in de hoofdstad een boekje had met een schets van die waterweg. Ik ben verder gaan onderzoeken en ontdekte dat het museum ook de bewuste ganzeveer had. Plus de eerste spade en kruiwagen. Die liggen opgeslagen in het depot van het museum in Lelystad.

Vorig jaar heb ik een brief geschreven aan het toenmalige hoofd collecties Taco Dibbits met het verzoek of wij die attributen in bruikleen konden hebben. Hij ging akkoord, al moesten we wel iets doen aan klimaatbeheersing. De aanleg van zo’n systeem kost duizenden euro’s en dat geld hebben wij als museum niet.”

Past

Maar uit diverse meetgegevens bleek het met het klimaat in het museum wel goed te zitten. Via via kwam Oudendijk terecht in het Westfries Museum in Hoorn dat nog een vitrine overhad. ,,Dat kastje is 65 centimeter breed, de kruiwagen precies 62 centimeter. Dus dat past precies”, wrijft Oudendijk in zijn handen.

Het museum betaalt wel voor de kosten van een nieuw perspex-kastje. ,,De veer, een arendsveer, bevindt zich nog in redelijk goede staat. Voor ons museum is het schrijfgerei van onschatbare waarde.”

Meer nieuws uit IJmond

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.