’Mijn broer verschuilde zich onder de houten vloer’

© Gerda Snip - Van de Zande vertelt over de oorlog aan de hand van het boek dat zij en haar zus tijdens de oorlog maakten. foto United Photos / Paul Vreeker

Susanne Moerkerk
IJmuiden

In de aanloop naar Bevrijdingsdag bracht ook dit jaar de Velsense tak van Comité 4/5 mei een editie van In gesprek met.. in de bibliotheek in IJmuiden.

Leerlingen van onder meer het Vellesan College gingen donderdagmiddag in gesprek met ouderen die de oorlog hebben meegemaakt. Ook werd de winnaar van de dichtwedstrijd Dichter bij 4 mei bekend gemaakt.

De leerlingen van klas 2B van het Vellesan College hebben tijdens de Nederlandse les allemaal een gedicht geschreven binnen het thema ’Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst’.

Burgemeester Franc Weerwind was onder de indruk van het resultaat en vond het dan ook niet gemakkelijk een winnaar aan te wijzen. De veertienjarige Kubra Sevik valt de eer ten deel. Ze mag haar gedicht bij de herdenking op 4 mei voordragen. Sevik: ,,Het gedicht kwam er gewoon zo uit. Het was de eerste keer dat ik zoiets deed.’’

Tulpenbollen

Na de uitslag van de dichtwedstrijd is het tijd om om de tafel te gaan zitten met de ouderen. Zij vertellen over hun ervaringen tijdens de oorlog, een les die volgens de docent veel beter gegeven kan worden door mensen die erbij waren. En een les die bij veel leerlingen jarenlang blijft hangen. Aan een van de tafels zit Gerda Snip - Van de Zande.

,,Die tulpenbollen waren een ramp. We aten ze met gekookte bieten. Elke dag liep ik met de pan naar mijn vader die in Haarlem werkte. Een dag struikelde ik en viel er eten op de weg. Op de terugweg zag ik dat alleen de stukjes tulpenbol er nog lagen. Die waren zo vies. De stukjes biet waren weg.’’

In een groot boek heeft Snip - Van de Zande herinneringen aan de oorlog bij zich. Van zichzelf en haar zus die nu in Nieuw-Zeeland woont. Etiketten van voedingsmiddelen, brieven en handtekeningen van de Canadezen. ,,Iedereen wilde hun handtekening, het is een beetje zoals de voetballers nu.’’

Vuile rotmof

Even verderop vertelt Wil Weeber over haar buurjongen. ,,Hij zei ’vuile rotmof’ tegen een langslopende Duitser. Die verstond wat hij zei en nam de jongen mee. Zijn vader kreeg op het bureau de keuze óf zelf een werkstraf óf de jongen kreeg een pak slaag. De vader koos het laatste, de jongen heeft nooit meer goed kunnen lopen.’’ De meisjes aan haar tafel zijn stil van haar verhaal.

,,Dan besef je je wat een vrijheid er nu is om te zeggen wat je wilt. In de oorlog moest je zoveel mogelijk je mond houden, zo wist zelfs mijn beste vriendinnetje niet dat ik met verzetskranten in mijn poppenwagen liep. In elke oorlog worden kinderen ingezet en daarover zweeg je. Mijn vader zei dan ’het ene woord lokt het andere uit. Loop door dan loopt iemand die je aan wil spreken ook door’.’’

Onder de vloer

Anneke Rings-Nederkroon was 6 toen de oorlog uitbrak. ,,Mijn broer was opgeroepen om te komen werken in Duitsland. We waren geëvacueerd naar Haarlem. Het was Sinterklaasavond 1944 toen de Duitsers de President Steijnstraat, waar wij woonden, afzette. Ze gingen de huizen binnen op zoek naar mannen. We zagen het op tijd en mijn broer verschuilde zich onder de houten vloer. Ze wilden mijn andere broer van 16 meenemen, maar de commandant oordeelde: ’Nein, er soll mit mutti bleiben’. De deur moest open blijven, dus mijn broer zat een dag onder de vloer.’’

Meer nieuws uit IJmond

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.