Velsen was ooit Romeins

Een impressie van hoe een havenfort eruit moet hebben gezien.

Een impressie van hoe een havenfort eruit moet hebben gezien.

Dagmar Aarts
Velsen

2015 wordt hét jaar van de Romeinen, zeggen Gerard van Broekhuijsen, Hilde Vermast en John van der Pol. ,,Aan het eind van het jaar moet minimaal de helft van alle Velsenaren weten wanneer de Romeinen hier waren en waarom'', aldus de drie. ,,Het is precies tweeduizend jaar geleden dat de Romeinen hier voet aan de grond zetten.''

Ze waren er maar een halve eeuw, de Romeinen in Velsen. Juist daarom is er internationale belangstelling voor de fortificaties die ze aan het Oer IJ bouwden.

Havenforten

Bij de Velsertunnel en bij de Wijkertunnel zijn resten gevonden van houten Romeinse havenforten. Lang werd daarom aangenomen dat er twee verschillende forten zijn geweest. Het fort bij de Wijkertunnel leek het oudste en wordt Velsen 1 genoemd. Aanvankelijk werd gedacht dat dit fort van het jaar 15 tot en met 28 heeft bestaan en dat het in 28 ten prooi viel aan woedende Friezen. Aangenomen werd dat de Romeinen met de staart tussen de benen vertrokken om pas twaalf jaar later weer terug te keren. Fort Velsen 2, bij de Velsertunnel, zou hebben bestaan van het jaar 40 tot 50.

Nieuw inzicht

Onderzoek dat professor doctor Arjen Bosman de afgelopen jaren verrichtte, doet hem concluderen dat er geen tussenpoos zonder Romeinen is geweest. Bosman denkt nu dat de Romeinen in een aaneengesloten periode van 15 tot en met 50 in Velsen aanwezig zijn geweest. Er kunnen verschillende redenen voor de nieuwbouw van het tweede fort zijn geweest. Het kan om een uitbreiding gaan, maar ook kan het zijn dat het Oer IJ zich verplaatste waardoor de aanlegsteigers op een andere plek moesten komen te staan.

Bosman trok de conclusie dat de Romeinen nooit weg zijn geweest voor een periode van twaalf jaar na een inventariserend onderzoek in 2010. Hij ontdekte tussen de vondsten van Velsen 2 ook materiaal uit Velsen 1 dat niet goed gedocumenteerd was. Later concludeerde hij dat er dus in Fort Velsen 2, het jongste fort, ook materiaal gevonden werd dat ouder was.

Geheime plek

Lange tijd lagen alle archeologische vondsten uit de forten op een geheime plek in Velsen opgeslagen. enkele jaren geleden echter heeft het Rijksmuseum voor de Oudheden in Leiden het materiaal opgeëist. ,,We zouden heel graag materiaal uit Velsen in Velsen willen tentoonstellen'', zegt Vermast. ,,Maar in Leiden stellen ze zeer hoge eisen aan hoe dat dan moet. Er moet altijd een suppoost bij zijn bijvoorbeeld. Daardoor zijn de kosten veel te hoog.''

De stichting Romeinen in Velsen wil door middel van partnerschappen met bedrijven proberen de bekendheid van de Romeinse periode van Velsen te vergroten. Tata Steel heeft bijvoorbeeld toegezegd leskisten voor scholen te zullen ontwikkelen. ,,Verder willen we in 2015 op verschillende momenten iets met het Romeinse thema gaan doen. Tijdens de Santpoortse feestweken bijvoorbeeld. Maar ook tijdens Sail, we hopen op een replica van een Romeins schip uit die tijd'', zegt Gerard van Broekhuijsen. ,,Het hoogtepunt moet in augustus komen. We zoeken naar een re-enactmentgroep om taferelen uit de Romeinse periode na te spelen.''

De stichting hoopt erop dat er bedrijven zijn die bijvoorbeeld een 'evenement willen adopteren' of juist iets willen organiseren in Romeinse sferen. Meer informatie is te vinden op de website van de stichting:

www.2000jrromeineninvelsen.nl

Meer nieuws uit IJmond

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.