‘Nu of nooit’ voor Nederlands basketbal

© Orange Pictures

Daan Doedens
Zagreb

Na ruim een kwart eeuw afwezigheid op een EK schaarde het Nederlands basketbalteam zich deze week vanuit het niets bijna bij de zestien beste landen van Europa. Is het een positief incident geweest, of het begin van betere tijden?

,,Dit toernooi moet een keerpunt zijn voor ons allemaal’’, zegt Worthy de Jong, één van de uitblinkers. ,,Als we vaker winnen, wordt basketbal in Nederland een grotere sport. Dan gaat de volgende generatie ervoor werken om ook op zo’n podium te staan. Kinderen kijken op tegen de voetballers van het Nederlands elftal. Depay, en hoe ze ook allemaal heten. Op dit moment gebeurt er iets waardoor de jeugd ook op zo’n manier naar ons gaat kijken.’’

Trots

International Mohamed Kherrazi wijst op de rol van de bondscoach Toon van Helfteren. ,,Sinds hij er is ingestapt, zijn er veel dingen veranderd. De trots is terug. De trots om het Oranjeshirt te dragen.’’

De op vrijwillige basis spelende internationals konden zich op het EK in Zagreb meten met multimiljonairs uit topcompetities. Bondsbestuurders keken trots toe vanaf de tribune, terwijl zij part noch deel hebben gehad aan het succes. Sinds de noodlijdende basketbalbond de handen aftrok van het mannenteam, is dat een losstaand project.

Oud-internationals hebben naar aanleiding van de sensationele kwalificatie voor het EK een professionele organisatie rondom het team opgezet, het NMT. Voorzitter Bert Kragtwijk gebruikt de metafoor van een pasgeboren kind om aan te geven dat dit toernooi wat hem betreft pas het begin was. ,,We moeten nu zorgen dat de opvoeding goed gaat. Zoals elke ouder denk ik dat we goede zorg kunnen bieden.’’

Om te zorgen dat Oranje zich plaatst voor volgende EK’s, wordt in kaart gebracht welke basketballers in potentie een Nederlands paspoort kunnen krijgen. Belangrijker nog is dat in samenspraak met de basketbalbond nieuwe jeugdcoaches worden benoemd en nationale talententeams meer aandacht krijgen.

Met het oog op de toekomst nam Van Helfteren toptalent Yannick Franke (19) mee naar het EK en liet hem tegen Kroatië debuteren. Het resulteerde direct in een verre driepunter. Kragtwijk: ,,Ik ben heel positief over de volgende generatie.’’

Nog een speerpunt van de oud-internationals is het versterken van de breedtesport. Meer pleintjesbasketbal, meer laagdrempeligheid. Het ledental van de basketbalbond ligt al decennia rond de veertigduizend. Succes van het nationale team is hét middel om de sport in Nederland eindelijk populairder te maken.

Cruciaal is daarbij televisieaandacht. Wat dat betreft hielp het niet dat de NOS slechts met wat flitsen stilstond bij de eerste EK-zege van Oranje sinds 28 jaar, tegen Georgië. ,,Dat is respectloos’’, vindt De Jong. ,,Ik hoop dat de NOS ons serieus gaat nemen. Dit is een echte mannensport. Hier zit alles in.’’

Kragtwijk: ,,Ik ben niet zo van dingen in negatieve zin uitleggen. Het geeft de belangstelling voor onze sport aan. En laten we eerlijk zijn: het is heel lang niet goed gegaan met het Nederlands mannenteam.’’

Geld

Om niet terug te vallen in het aloude amateurisme is geld nodig. De EK-deelname leidde tot veel eenmalige bijdragen. Volgens Kragtwijk is er daardoor nu ’een gat te vullen’. Euforisch stormde de doorgaans ingetogen oud-international door de beveiliging heen de vloer op na de winst tegen Georgië. ,,We waren voor de voortgang van het project heel afhankelijk van de prestaties’’, verklaart hij. ,,Wij kunnen nu met een positief verhaal de boer op.’’

Kragtwijk noemde het bezoek aan Zagreb ’een grote leerschool’. Op het hoogste Europese niveau werd Nederland met de eigen gebreken geconfronteerd. In organisatorisch opzicht, maar zeker ook speltechnisch. Fysiek, mentaal en kwalitatief.

Geregeld werd dan verwezen naar de eigen eredivisie, één van de zwakste competities van Europa. Spelers van Nederlandse topclubs raakten er tijdens het EK van overtuigd dat zij naar het buitenland moeten gaan om zich verder te ontwikkelen.

Dat de eredivisie ook komend seizoen uit slechts acht ploegen bestaat, noemt Marcel Verburg ’een punt van zorg’. De voorzitter van de Federatie Eredivisie Basketball (FEB), waarin de clubs zijn verenigd, kondigt serieuze veranderingen aan nu de relatie met basketbalbond NBB aanzienlijk is verbeterd.

Zo maakt Verburg zich hard voor de introductie van een commerciële competitieleider. ,,We moeten niet te veel praten en het gewoon doen. In het verleden zijn er heel veel goede plannen geweest, alleen liepen ze allemaal vast in de uitvoering.’’

Kragtwijk is vastberaden om dat bij Oranje niet te laten gebeuren. Het kernteam van oud-internationals vormt volgens hem een solide basis. De aanjager benadrukt wel dat de omvang van de klus groter is dan verwacht en er ’handen bij moeten komen’. Komend jaar is Kragtwijk klaar bij ING, tot die tijd heeft hij er een ’extra baan’ aan. ,,Je moet de kop erbij houden, het rationeel goed regelen’’, zegt hij. ,,Dat kan alleen als wat je doet uit je hart komt.’’

,,Het is een beetje nu of nooit’’, vindt Van Helfteren. ,,We kunnen niet 25 jaar gaan zitten wachten of er weer eens wat loskomt.’’

Meer nieuws uit Sport