Promotieonderzoek aan Vellesan College

Natuurkundedocent Paul Logman is nu ook promovendus. Foto United Photos/Rob van Wieringen

Natuurkundedocent Paul Logman is nu ook promovendus. Foto United Photos/Rob van Wieringen

Gwendelyn Luijk
IJmuiden

Het wiel opnieuw uitvinden heeft zo zijn voordelen. Wie iets zelf ontdekt, begrijpt de werking een stuk beter dan wie alleen de theorie krijgt uitgelegd. Vanuit die gedachte ontwikkelde Vellesan-docent Paul Logman een nieuwe methode om kinderen de beginselen van de natuurkunde bij te brengen. Vorige week vrijdag promoveerde hij op zijn onderzoek.

,,Leerlingen moeten begrijpen waarom bepaalde wetten en formules bestaan en niet alleen het ’trucje’ van toepassen leren’’, zegt Logman. ,,Alleen de kale uitleg leidt niet tot een dieper begrip. Experimenten wel.’’

Logman werkte vier jaar aan zijn onderzoek, waarin hij deze theorie op de proef stelde. De afgelopen drie jaar werd er op zeven verschillende scholen, waaronder het Vellesan College in IJmuiden en het Felisenum Gymnasium in Velsen-Zuid, volgens zijn proefmethode gewerkt. In het onderzoek concentreerde Logman zich op de Algemene Wet van Energiebehoud, die stelt dat energie kan veranderen, maar nooit verloren gaat. Die wet was niet het onderwerp van Logmans studie, maar om zijn nieuwe lesmethode te kunnen testen, had hij een onderwerp nodig waarop leerlingen regelmatig hun tanden stukbijten. Berekeningen met energie zijn lastig. Zo lastig, dat nadat het onderwerp in een theorieles behandeld is slechts 15 tot 25 procent van de leerlingen de lesstof daadwerkelijk begrijpt. Slaan ze daarentegen zelf aan het experimenteren, dan stijgt het begrip tot 65 procent, ontdekte Logman.

Driefaseplan

Loman stelde een driefaseplan op. In fase één leerden de leerlingen drie belangrijke deelwetten kennen. Daarvoor kregen ze drie praktische opdrachten waarin energie een grote rol speelt: bouw een achtbaan, leg een deksteen op een Griekse tempel en meng de perfecte warmwatertemperatuur. Elke leerling moest met een eigen oplossing op de proppen komen. Om de opdrachten beeldend te maken, experimenteerden de leerlingen met speelgoedachtbanen, Knex en constructies met touwtjes en katrollen om zo zelf tot de drie deelwetten van energie te komen.

In fase twee van Logmans methode werden die drie deelwetten gecombineerd tot de Algemene Wet van Energiebehoud.

In fase drie voerden de klassen tot slot een vierde experiment uit om te bevestigen dat de Wet van Energiebehoud echt altijd toe te passen is. ,,Eerst zien dan geloven.’’, zegt Logman, die daar gelijk aan toevoegt dat dat gedachtegoed niet nieuw is. ,,Wat nieuw is, is dat wij leerlingen de taak gesteld hebben om iets abstracts zelf te ontdekken binnen praktische opdrachten. De combinatie van die drie factoren is niet eerder gedaan.’’ Waarom hij daarvoor de Algemene Wet van Behoud van Energie koos? ,,Energie is één van de moeilijkste onderwerpen binnen de natuurkunde. Als mijn methode binnen dit onderwerp werkt, werkt het met alles.’’

Nadelen

Overigens zitten er ook nadelen aan de methode, erkent Logman. Zo gaat er ongeveer dertig procent meer tijd in de behandeling van het onderwerp ’energie’ zitten. Bovendien zou er voor elk onderwerp een aparte experimentenreeks gemaakt moeten worden. Nu het onderzoek is afgerond zijn de deelnemende scholen niet verplicht om de methode over te nemen. ,,Maar ik zal zelf zeker gebruik maken van deze manier van werken’’, zegt de promovendus, die gewoon voor de klas blijft staan. ,,Docenten op andere scholen hebben gezegd een deel van de methode in hun curriculum op te nemen.’'

Meer nieuws uit IJmond

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.