Schaatskoorts kent geen zomerstop bij echte ijsfanaat

Gwendelyn Luijk
Heemskerk

Hoe komt een schaatsfanaat de lange zomermaanden door? Matthy van Klaveren uit Heemskerk heeft van zijn zolder een klein heiligdom ter ere van de schaats gemaakt.

Zo rond januari krijgt het hele land er last van, maar bij Matthy duurt de schaatskoorts de kalender rond. Leevenslang. Ook als het kwik de 25 graden aantikt, brengt hij de vrije uurtjes door met het bestuderen van oude ijzers.

Hierop staat misschien nog wel een merkteken waarmee Matthy mogelijk zelfs wel de herkomst van de schaats weet te achterhalen. De ’krulschaatsen’ van Van Tiel. Het merkje van ene dorpssmid ’Pieter’.

Passie

De passie spitst zich toe op in Nederland gemaakte schaatsen. Om precies te zijn: het is Matthy om het schaatsen op natuurijs te doen. ,,Je moet je voorstellen dat hier ooit iemand op geschaatst heeft’’, zegt de Heemskerker als hij een paar ophoudt dat-ie rond het jaar 1825 schat.

,,Die gedachte vind ik al bijzonder. Maar ik heb ook bewondering voor het ambacht - dat zie je vandaag de dag niet meer. Veel smidsen klusten in de winter wat bij door schaatsen te maken, omdat er weinig behoefte was aan landbouwwerktuigen. Het gebeurde ook vaak dat mensen een halffabricaat mee naar huis kregen en zelf het hout nog moesten opschuren.’’

Zoldermuseum

Dozen vol heeft Matthy staan. Een aantal bijzondere exemplaren heeft hij in zijn zoldermuseum in de vitrine gezet. ,,De meeste schaatsen heb ik nu wel. Dat klinkt misschien pompeus, maar op een gegeven moment moet je voor kwaliteit boven kwantiteit kiezen.’’

Voorbeeldje: een paar met de ijzers in de vorm van een leeuwenkop en een tweede paar met een voorstelling van schaatsplezier op een meertje in de schaatsijzers geëtst. In zijn verzameling heeft Matthy zelfs een paar glissen; een glijschoentje dat de voorloper van de schaats is.

Helden

Het begon voor Matthy bij die Elfstedentocht van ’56, toen een buurjongen uit Boskoop de Tocht der Tochten zou rijden en het hele dorp gonsde van het nieuwtje.

,,Een dorpsgenoot die meeging. Dat wás me wat. Op mij heeft dat diepe indruk gemaakt. En toen kwam in ’63 die bittere Elfstedentocht, die ik als dertienjarige samen met mijn ouders op de televisie keek. Als je een jaar of dertien bent, kies je je helden. Die dag koos ik Reinier Paping.’’

Van een enkel bij een tweedehands winkel gekocht boek ging het naar een verzameling over de Elfstedentocht. Vandaar naar een kring van verzamelaars, waar Matthy ontdekte dat er nog zoveel meer te verzamelen valt. Medailles bijvoorbeeld. Matthy heeft er zo’n achthonderd van de naar schatting achtduizend verschillende die zijn uitgebracht.

Pijpjes

In zijn verzameling zitten zelfs enkele stenen pijpjes, die je de eerste medailles zou kunnen noemen. ,,In een tocht van Rotterdam naar Gouda haalden de deelnemers een stenen pijpje op. Op de terugweg mocht die niet breken. Bij thuiskomst was het pijpje het bewijs dat je echt tot aan Gouda gereden had’’, legt Matthy uit.

De route die gereden werd kan hij makkelijk nakijken op een van zijn vele ijskaarten, nóg een schaatsgerichte passie. ,,Op die kaarten gaven de ijsbonden aan waar veilig geschaatst kon worden. Die routes werden geveegd en bewegwijzerd. Bij de dorpstochten van rond 1938 waren de ijskaarten een onmisbare aanvulling.

IJsschots

Zo’n kaart was goed van pas gekomen toen Matthy met enkele vrienden op een Zweeds meer ging schaatsen. ,, Een breukje in het ijs werd binnen enkele uren een kloof van twintig meter. We moesten door een helicopter van een ijsschots gered worden.’’

Maar goed, dat hoort erbij. ,,Er is niets mooier dan het zingen van het ijs als je tussen de rietvelden door schaatst’’, meent Matthy. In navolging van zijn jeugdheld wilde ook Matthy dolgraag de Elfstedentocht afleggen.

Wachten

,,Ik heb er na ’63 tweeëntwintig jaar op moeten wachten, maar toen was ik er ook bij. Ik heb die van ’85, ’86 en ’97 alledrie gedaan, en hoop nog een vierde keer mee te mogen doen. Het is alweer veel te lang geleden.’’

Nog 170 nachtjes slapen en het is weer officieel winter. Tot die tijd: ,,Ach, fietsen is ook leuk.’’

Meer nieuws uit YC

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.