VVD: meer tijdelijke woningen statushouders

De tijdelijke woningen die aan het Delftplein in Haarlem zijn gebouwd.

De tijdelijke woningen die aan het Delftplein in Haarlem zijn gebouwd.© foto United Photos/Paul Vreeker

Frans van den Berg
Den Haag

Er moeten meer tijdelijke woningen komen voor statushouders. Deze vluchtelingen zouden een complex dan kunnen delen met studenten en starters op de woningmarkt.

Dat plan diende de VVD maandagavond in tijdens de begrotingsbehandeling in de Tweede Kamer. VVD’er Daniel Koerhuis wil komend jaar enkele pilots in gemeenten en daarna een landelijke regeling doorvoeren. Volgende week zal tijdens de stemmingen in de Tweede Kamer blijken of zijn plan wordt overgenomen.

Landelijk is er ook een subsidieregeling waar gemeenten een beroep op kunnen doen. Tot uiterlijk 31 december kunnen nog plannen worden ingediend. Van de 23 miljoen euro aan subsidie die beschikbaar is, is slechts drie miljoen toegekend. „Die regeling is duidelijk te star. Dat moet flexibeler, vandaar ons voorstel”, legt Koerhuis uit.

Castricum

Het Kamerlid heeft ook in Castricum met de wethouder gesproken. ,,Daar is door de gezinshereniging juist meer behoefte aan gezinswoningen. Dat kan ook prefab zijn. Castricum wil daarbij samenwerken met het COA. De huidige subsidieregeling is te rigide en stuurt op complexen met minimaal vier statushouders. Wij stellen voor om de gemeenten meer zelf een afweging te laten maken. Het kan een groot of een klein project zijn, het kunnen containerwoningen of leegstaande kantoren zijn, maar het kan ook in combinatie met studenten, starters of arbeidsmigranten. Daarom zijn pilots nodig’’, legt Koerhuis uit, die er op rekent dat zijn voorstel volgende week wordt overgenomen. ,,Iedereen ziet het probleem en van de huidige regeling blijft straks geld over.’’

Voorrang

De VVD speelt hiermee in op twee actuele ontwikkelingen. In asielzoekerscentra zitten veel vluchtelingen die inmiddels een verblijfsvergunning hebben, maar geen woning krijgen. Dat laatste komt omdat gemeenten steeds meer moeite hebben om sociale huurwoningen toe te wijzen aan statushouders. De bouw van nieuwe sociale woningen gaat moeizaam, er komen weinig huizen vrij en ook politiek is er steeds meer verzet tegen de voorrangsregeling voor statushouders.

Koerhuis gaat niet zo ver dat hij de voorrangsregeling wil afschaffen. ,,We hebben vorig jaar wel de verplichting afgeschaft. Gemeenten konden daarna zelf kiezen. Castricum was de eerste gemeente die de voorrangsregeling voor statushouders heeft afgeschaft. Inmiddels is dat ook in Zandvoort, Lelystad, Stichtse Vecht en het Westland het geval. Medemblik geeft alleen bij noodgevallen nog voorrang. In veel andere gemeenten zoals Haarlemmermeer wordt er stevig over gesproken. Logisch, want is het wel zo eerlijk, als mensen al vijf tot tien jaar op de wachtlijst staan en dan opeens worden ingehaald door statushouders? Juist in gemeenten die de voorrangsregeling hebben afgeschaft, zouden we pilots met tijdelijke huisvesting kunnen opzetten”, stelt Koerhuis voor. ,,Zo kunnen ze toch inburgeren en integreren. Die woning moet wel tijdelijk zijn. De statushouders blijven gewoon op de wachtlijst staan, maar zonder voorrang.’’

Studenten

Het is niet zo dat er nu niets gebeurd. Diverse gemeenten lopen aan tegen het probleem van te weinig sociale woningen voor zowel statushouders als de eigen woningzoekenden. Daarom zijn er leegstaande kantoren omgebouwd tot woningen. Amsterdam heeft honderden units neergezet die naar zowel statushouders als studenten gaan.

In Haarlem is vorig jaar een complex met 160 huurwoningen opgeleverd. Dat complex bestaat uit 80 eenkamerwoningen en 80 driekamerwoningen, die vijftien jaar blijven staan. ,,Dat is de maximale tijd dat je mag afwijken van het bestemmingsplan. De nood was vorig jaar zo hoog dat we snel tijdelijke woningen moesten bouwen. Dat is binnen een jaar tijd gelukt’’, weet projectleider Peter Jobsen van Elan Wonen nog.

De landelijke woningcorporatiekoepel Aedes wijst er op dat tijdelijke huurwoningen vaak niet goedkoper zijn en dat de energie en het geld beter kunnen worden gebruikt om meer sociale woningen te realiseren. Bij Elan Wonen kennen ze dat standpunt. ,,De bouw is echt wel goedkoper, maar omdat je terugverdientijd vijftien jaar is, is het toch kostbaar’’, legt hij uit. Alleen doordat de gemeente korting op de grondprijs gaf, was het plan haalbaar. De helft van de woningen is gegaan naar statushouders. Verder zitten er 40 jongeren en 40 reguliere woningzoekenden. ,,Een mooie mix. De statushouders zijn zo meteen een onderdeel van de samenleving geworden.’’

Meer nieuws uit Uitgelicht

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.