’Ode aan het varken’ in Haarlem: een sprong naar de vrijheid

’Ode aan het varken’ in Haarlem: een sprong naar de vrijheid
Opbouw van de sculptuur op het Haarlemse Houtplein.
© Foto United Photos/Toussaint Kluiters
Haarlem

Op deze stormachtige dinsdag wordt er een gigantisch varken in elkaar gezet op het Houtplein in Haarlem. De Spaarnestad heeft er een tijdelijk kunstwerk bij, een echte toeristische attractie, precies naast de zestien op elkaar gestapelde telefooncellen (’The body building'), die sinds 1990 het plein sieren.

De sculptuur staat met de neus in de wind. Je vraagt je af: zou het varken vanzelf opstijgen, zoals op de cover van Pink Floyds ’Animals’?

Maar die kans is miniem. Dit beest weegt 2,5 ton, vertelt de kunstenares Jantien Mook. Ze heeft er 2,5 maand over gedaan. Het sculptuur beeldt een springend, blij varken uit. ,,Een vreugdesprong, een sprong naar de vrijheid. De vrijheid die ieder dier verdient. Een positief geluid.’’

Met ’Ode aan het varken’ vragen dierenbeschermingsorganisaties en de Partij voor de Dieren aandacht voor het welzijn van dieren die in gevangenschap leven. In Noord-Holland alleen al zou het gaan om meer dan 1,5 miljoen dieren in hokken. ,,Wij willen het varken in een zo positief mogelijk daglicht zetten, in al zijn kracht en schoonheid, hoe hij is, hoe hij zou willen leven’’, zegt Mook.

De wind fluit en buldert rond de hoge gebouwen en het varken op het Houtplein. Mensen fietsen langs met verbaasde blik. Het beeld is gemaakt van cortenstaal. Dat geeft een fraaie roestige kleur.

Mook: ,,Het patroon had ik eerder al verwerkt in een olifant: ’The weeping elephant’.’’ Dat ging om een ode aan de wildernis. ,,Dat patroon heb ik verder uitgewerkt. Ik heb het cirkeltje voor cirkeltje getekend. Het patroon is organisch, doet denken aan de structuur van planten.’’ Jantien Mooks vriend Dirk-Jan Schrander – van oorsprong gitaarbouwer – heeft het varken in elkaar gelast. ,,Monnikenwerk.’’

Een vertegenwoordiger van de Partij voor de Dieren probeert omstanders uit te leggen waarom varkens niet in kooien moeten worden opgesloten. Toehoorders schudden hun hoofd en beginnen over de wantoestanden in de Oostvaardersplassen – dat ze daar eens een eind aan moeten maken.

Maar we zijn hier op het Houtplein, midden in de stad. ,,De mensen begrijpen wat dit beeld voorstelt’’, gaat Mook verder. ,,En er komt een bord bij met informatie over ’Ode aan het varken’.’’,

’Ode aan het varken’ is te zien tot 28 januari. Daarna maakt het kunstwerk een rondtocht van een jaar door Nederland. En wie weet volgt ook nog een buitenlandse trip.

Meer nieuws uit Haarlem