Premium

Wees en blijf altijd jezelf

Wees en blijf altijd jezelf
© Illustratie 123rf/eduart

Voor heel wat banen moeten sollicitanten al dan niet online een persoonlijkheidstest invullen. Vul je eerlijk in dat je snel van de leg bent en van je werk vaak een rommeltje maakt? Ja, wees eerlijk, het breekt je anders later op.

Ik raak snel geïrriteerd. Ik maak me zorgen over dingen. Ik mopper over dingen. Ik heb weinig te vertellen. Ik raak verstrengeld in mijn problemen. Ik verspil mijn tijd. Ik raak snel in paniek. Ik beledig mensen. Ik ben snel beledigd. Ik raak makkelijk gestresst. Ik sta ongevoelig tegenover gevoelens van anderen. Ik doe dingen half. Ik onttrek me aan mijn werkzaamheden...

Hoe zit dat bij u? Herkent u zichzelf? Hoezeer geldt dit voor u op een schaal van ’niet van toepassing’ tot ’zeer van toepassing’? Doet u dingen half? Onttrekt u zich aan uw werkzaamheden? Eerlijk zijn op dit punt zal je kansen op een baan vermoedelijk niet vergroten. Maar jokken?

Windowdressing

„Windowdressing, jezelf beter voordoen dan je in werkelijkheid bent, dat komt uiteindelijk toch uit en dan is het allemaal zonde geweest van ieders tijd. Tenzij je die rol zo goed speelt dat niemand het doorkrijgt, maar dan verdien je die baan misschien ook”, meent Peter de Groot van Thobs Career Development met kantoren in Alkmaar, Hoorn en Amstelveen.

Persoonlijkheidstesten als onderdeel van assessments zijn zijn dagelijks werk. Uitvinden of een kandidaat over de karaktereigenschappen beschikt die voor een baan en een plek in een team nodig zijn. De test bestaat uit een lange lijst met korte uitspraken waarvan je moet aangeven hoezeer die op jou van toepassing zijn. De antwoorden zeggen veel over bijvoorbeeld je emotionele stabiliteit, mildheid, zorgvuldigheid, je intro/extraversie, je sociale eigenschappen. De 100, 150 of misschien wel 200 antwoorden geven aan hoezeer je op die eigenschappen scoort.

Net als z’n beroepsgenoten, onderstreept Peter de Groot dat je de test niet fout kunt maken. De uitkomst is niet goed of slecht, je krijgt geen rapportcijfer. Het geeft aan hoe je in elkaar zit. Doorgaans hoort ook De Groot van kandidaten dat het aldus ontstane profiel perfect op hen van toepassing is. Mensen hebben doorgaans behoorlijk wat zelfkennis, al is het soms lastig je eigenschappen zelf te benoemen. Wat hem betreft wordt een profiel definitief vastgesteld in een aansluitend grondig gesprek, een zogenoemd exploratief interview.

Dat sollicitanten meedoen aan zo’n persoonlijkheidstest eng vinden, merkt De Groot niet. Anders is dat wanneer in een assessment meer inzichten en capaciteiten worden getest. Besluitvaardigheid onder druk, inzicht hebben in cijfers, analytisch vermogen, abstract denken, analogieën... ,,Dan is er wel het besef dat slecht scoren je de baan kan kosten.”

Sociaal gewenst

Dan de persoonlijkheidstest. Het is misschien verleidelijk sociaal gewenste antwoorden te geven. Ik heb dingen snel door. Ik maak makkelijk contact. Ik raak nooit gestresst. Ik zit vol ideeën. Ik denk eerst aan anderen. Ik neem de leiding. Ik weet mensen te boeien. De ideale sollicitant...

De vermoedelijk gewenste antwoorden geven, een beetje sturen, ietwat sjoemelen met invullen van persoonlijkheidstesten is echter volstrekt nutteloos, geeft De Groot aan. Suggereren dat je extreem besluitvaardig bent en in het vervolgtraject moeten toegeven dat je niet tegen stress kunt, dat schiet niet op.

Er zitten sowieso controlevragen in testen, maar uiteindelijk snijdt je alleen jezelf in de vingers als je op basis van onjuiste antwoorden een baan krijgt die je niet aankunt of in een team komt waar je volgens het teamprofiel niet in past en je niet thuis voelt. Dan ben je maanden later terug bij af.

Oefenen

Anders dan bij intelligentietesten, waar je de score wel flink kunt opkrikken, heeft oefenen volgens hem voor de uitkomst geen zin. Wel kun je je erdoor meer op je gemak voelen. Op internet staan genoeg gratis testen, maar er valt uiteindelijk niets te bewijzen. Je moet alleen laten zien wie je bent. Hou bij het antwoorden je situatie van de afgelopen twee jaar voor ogen. Hoe ben ik in het dagelijks leven, thuis en op m’n werk? Kies intuïtief, ga niet te lang over antwoorden nadenken. Antwoord eerlijk, ook als dat antwoord je niet bevalt.

Dat kan betekenen dat je een baan niet krijgt, omdat jouw kwaliteiten niet passen bij die ene baan in dat ene bedrijf. Maar als die baan niet bij je karakter past, is het maar goed dat dat er in zo’n vroeg stadium uitkomt.

Bij Thobs laten ze het trouwens niet bij die constatering, vertelt Peter de Groot. Na de uitleg van de uitkomst van de test die minder gunstig uitpakt volgt steevast de vraag: wat dan wel? Met sollicitanten wordt meegedacht over de vervolgstap in hun carrière die mogelijk wél perfect aansluit bij hun karaktereigenschappen. Als je een spits bent en een bedrijf heeft op een bepaalde plek behoefte aan een middenvelder of een verdediger, dan val je misschien af. Maar mogelijk zit verderop een andere onderneming dringend verlegen om een spits. Met wat hulp, wordt zo de afwijzing van de ene baan de opstap naar de andere.

Meer info: www.thobs.nl Toch een (gratis) test proberen? Kijk op www.123test.nl en www.testcentrumgroei.nl

Meer nieuws uit Achtergrond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.