Premium

Ernst Daniël Smid wil zingend ten onder gaan

Ernst Daniël Smid wil zingend ten onder gaan
Ernst Daniël Smid.
© Foto Anko Stoffels

In de interviewserie ’Ziel en zaligheid’ wekelijks de ontboezemingen van een smaakmaker. Vandaag: zanger en tv-presentator Ernst Daniël Smid.

Papieren met liedteksten op de tafel, het rokkostuum aan de kapstok. Stille hints die laten zien dat Ernst Daniël Smid zich voorbereidt op een groot optreden. In dit geval: het zilveren jubileumconcert van ’De 3 Baritons’: het trio dat hij vormt met collega-zangers Marco Bakker en Henk Poort. „Het recept om het 25 jaar samen vol te houden is dat we alle drie genieten van ons werk en dat we elkaar verder niet te vaak zien. Als we concerten hebben en op tournee gaan, werken we intensief samen, maar daarna komen we elkaar vaak maanden niet meer tegen. Zo krijg je nooit ruzie.”

Komende maandag zingen ze samen in theater Carré in Amsterdam. Op het programma staan klassiekers, operettenummers en Nederlandstalige pareltjes. Werk van Ramses Shaffy bijvoorbeeld. „Ik ben verzot op het pure werk van Shaffy. Dat is heerlijk om te zingen. De beste manier om hem te eren is om zijn liedjes steeds een nieuw podium te geven. Het magische Carré is daar een prachtige plek voor. Daar ben je eigenlijk al betoverd voor er nog maar een noot heeft geklonken.”

Maar eerst is het nog Vaderdag. Voor hem alle reden om bij stil te staan, als vader van drie kinderen en opa van vier kleinkinderen. „We maken nooit een grote toestand van Vaderdag, maar staan er wel bij stil. Vooral nu we weten dat het geluk van je gezin niet vanzelfsprekend is. En dat er geen garantie is dat het voor altijd duurt.” Daarmee verwijst hij naar het verlies van zijn vrouw, zeven jaar geleden. Een verlies waarbij hij troost vond in zijn vaderrol. „Mijn kinderen hebben me uit het verdriet getrokken. Daarom denk ik bij Vaderdag niet aan cadeaus, maar aan het voorrecht om vader te zijn.”

Daarop komt hij later terug, bij het beantwoorden van tien vragen over zijn ziel en zaligheid.

Welke karaktertrekken heb je van je ouders?

„Mijn ouders leerden me om ambitieus te zijn. Ze voedden ons op met de boodschap om het beste uit je leven te halen. Daarin gaven ze zelf het voorbeeld. Mijn moeder was manager van ons gezin met negen kinderen. Dat heeft ze altijd draaiende gehouden zonder schulden te maken. Ik lijk op haar. Net als zij ben ik verzorgend, gastvrij en soms ook lief.”

„Mijn vader was ogenschijnlijk stug, maar hij stond altijd klaar voor zijn gezin. Hij werkte als bedrijfsleider van een fabriek waar ze borstels maakten. Van kleine afwasborstels tot grote borstels voor straatvegers. Hij heeft altijd keihard gewerkt. Van hem leerde ik om trouw te blijven aan mijn opvattingen. Ik ben net zo ongeduldig en ongedurig als hij was. Helaas zijn mijn ouders allebei jong overleden. Mijn moeder werd maar 62 en mijn vader was 65 toen hij stierf.”

Aan welke ervaring uit je jeugd denk je nog wel eens terug?

„Ik ben opgegroeid in Lichtenvoorde, in de Achterhoek. Thuis was ik de zesde in het rijtje van negen kinderen. Omdat we zo’n groot gezin hadden, leerde je voor jezelf op te komen. Altijd probeerden we elkaar af te troeven. Was het niet met fietswedstrijdjes tegen mijn broers, was het wel met spelletjes aan tafel. Steeds probeerde je ergens de beste in te zijn. Die competitiedrang is er helemaal ingeslopen. Altijd probeerde je indruk op elkaar te maken en te vechten voor je plek. Daar heb ik later in mijn carrière veel aan gehad. Want ook in dit vak moet je steeds knokken en creatief zijn om in de schijnwerpers te blijven.”

Wat was de beste beslissing van je leven?

„Om naast mijn conservatoriumstudie in de gezondheidszorg te gaan werken. Ik was toen begin twintig en had een baan in Zandvoort bij Nieuw Unicum, een instelling voor lichamelijk gehandicapten. Daar heb ik drie jaar gewerkt en kreeg ik levenslessen waar ik nog altijd wat aan heb. Op het conservatorium leek het leven te draaien om repeteren, succes en applaus, in Zandvoort leerde ik dat te relativeren. Daar zag ik dat de pech zo maar je leven in kan sluipen. En dat je na een ongeluk in een rolstoel kan belanden. Wonderlijk genoeg zag je dat de meesten toch leerden omgaan met die tegenslag. Ze kwamen vaak toch weer uit het dal. De levenskracht van die mensen liet me zien dat je sterker bent dan je denkt. Ik leerde daar dat je in de grootste duisternis toch moet proberen het licht te zien.”

Wat had je liever anders gedaan?

„Ik ben zo dom geweest om me jarenlang iets aan te trekken van wat anderen van me vonden. Ik was doodsbang voor negatieve kritiek. Als er na een concert tien kranten goede recensies over mijn optreden schreven en er eentje negatief was, knipte ik dat negatieve stuk uit. Zo’n stuk was voor mij de leidraad, terwijl ik die andere tien vergat. Dat veroorzaakte een grote faalangst. Dan dacht ik: ’zie je wel, ik kan het niet!’ Terwijl ik bij repetities de Goden uit de engelenbak zong, was ik bij premières altijd doodsbang. Die faalangst ging pas voorbij toen we succes hadden met ’Les Miserablés’. Na die voorstelling waren de kritieken allemaal zo lovend dat ik eindelijk in mezelf ging geloven.”

Wat heb je nodig om gelukkig te zijn?

„Mijn gezin en iemand die voor me zorgt. Dus: liefde, warmte en geborgenheid. Daarom ben ik ben heel trots op mijn kinderen. Met mijn eerste vrouw kreeg ik een zoon en een dochter. Mijn zoon Geert heeft een goede betrekking bij Endemol en zijn zus Lieke boekt succes als fotograaf. Met mijn tweede vrouw kreeg ik mijn dochter Coosje. Zij schrijft liedjes en zingt geweldig. We hebben samen een paar theatertournees gedaan waarbij ik steeds meer bewondering voor haar kreeg.”

„Pas de laatste jaren leer ik mijn kinderen echt kennen, want ze zijn vooral door hun moeders opgevoed. In de tijd dat ze klein waren, was ik altijd onderweg voor optredens of tv-opnamen. Daar heb ik geen spijt van, want we hebben er goed van geleefd, met z’n allen. En ze weten dat ik toch mijn stinkende best heb gedaan om een goede vader te zijn. Daarom hebben we nu een hechte band.”

Wat zou je aan jezelf willen veranderen?

„Ik zou graag jong en slank willen zijn. Maar ik ben te lui om te gaan sporten. Ook zou ik wat minder ongeduldig willen zijn. En wat rustiger. Ik ben nu 66. Dat is een leeftijd dat je het wat kalmer aan zou moeten doen. Daar moet ik aan wennen, want ik gaf altijd vol gas. Bij mij was het altijd werken. Nu ga ik daar op een laag pitje mee door, ook omdat ik geen pensioen heb opgebouwd. Dus ik zal vast zingend ten onder gaan. Het lijkt me wel wat om bij een mooie aria op het toneel te bezwijken. Als ze daarna mijn kist niet goed dicht timmeren, hoor je me vast nog zingen.”

Wat is het grootste verdriet van je leven?

„Het overlijden van mijn vrouw Roos, in 2012. Zij had alvleesklierkanker. Als de liefde van je leven uit je leven wordt weggerukt, lijkt alles opeens zinloos. Om het gemis te verdringen, vluchtte ik. Ik zocht troost bij drank en sigaretten. Ik rookte een paar pakjes per dag. Om de confrontatie met ons bed uit de weg te gaan, sliep ik op de bank. Het is aan mijn kinderen te danken dat ik uit die duistere periode ben gekomen. Zij trokken me uit het verdriet. Misschien gek, omdat je zou denken dat je als vader je kinderen bij de hand neemt, bij tegenwind. Maar op dat punt zijn mijn kinderen veel sterker dan ik.”

„Het gemis heeft mijn leven totaal veranderd. Mijn ambitie is niet meer de ambitie van vroeger. Ik ben ook niet meer de man met de uitbundige lach van toen. Maar gelukkig heb ik mijn kinderen als houvast.”

Wat heb je geleerd van je leven tot nu toe?

„Dat ik mezelf minder goed kende dan ik dacht. Een jaar na het overlijden van Roos was ik het alleen-zijn zat. Ik had behoefte aan geborgenheid, aan iemand die thuis op me wachtte. Toch duurde het lang voor ik me weer durfde open te stellen voor een andere vrouw. Want altijd speelde er een schuldgevoel mee. Alsof ik Roos vergeten zou zijn als ik met een ander afsprak. Toevallig kwam ik later toch een oude vriendin tegen, met wie het klikte. We hadden het een paar jaar goed samen, maar het liep toch stuk. Het moet met bindingsangst te maken hebben. Ik geef me niet makkelijk meer over aan een ander. Ik sluit me te vaak af omdat ik bang ben nog een keer mijn partner te verliezen en opnieuw door verdriet te worden overmand.”

Bid je wel eens?

„Soms, in mijn hoofd. Ik ben niet echt gelovig, maar kom graag in een katholieke kerk om een kaarsje aan te steken voor de mensen van wie ik hou en die er niet meer zijn: mijn vrouw, mijn ouders, mijn schoonouders en nog een paar dierbaren. In gedachten praat ik dan even met ze. Dan vraag ik me onwillekeurig af wanneer het mijn beurt zal zijn. En of ik ze ooit nog een keer zal terugzien. Ik denk het niet, maar ik hoop het wel.”

Wat zijn je plannen?

„Ik wil een boek over mijn loopbaan uitbrengen. Dat schrijf ik nu zelf. Daarvoor kijk ik kritisch in de spiegel van mijn leven. Ook heb ik een nieuw tv-programma bedacht rond de grote componisten. Of ze dat in Hilversum willen hebben, is nog afwachten, maar het lijkt me geweldig om te maken. Met Coosje ga ik weer nieuwe liedjes opnemen. Volgend jaar willen we de wereld verrassen met een mooie EP.”

Met Henk Poort en Marco Bakker geeft Ernst Daniël Smid komende maandag (17 juni) een jubileumconcert als ’De 3 Baritons’ in theater Carré in Amsterdam. Ze worden begeleid door het orkest van Maurice Luttikhuis.

Meer nieuws uit Lifestyle

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.