Gebarentolk in actie bij crisis, veel aandacht gebarentaal door Heel Holland Bakt

Gebarentolk in actie bij crisis, veel aandacht gebarentaal door Heel Holland Bakt
Amsterdam

De overheid gaat bij crisissituaties gebarentolken inzetten. „Een mooie eerste stap”, reageert directeur Illya Soffer van Ieder(in), de koepelorganisatie voor mensen met een beperking of chronische ziekte.

„Bij crisiscommunicatie moeten natuurlijk doven en slechthorenden goed op de hoogte worden gehouden, maar ook voor mensen met een verstandelijke beperking of met een visuele beperking kan en moet de crisiscommunicatie veel beter.”

Vooral na de aanslag in de Utrechtse tram in maart, met vier doden en meerdere gewonden, voelden doven en slechthorenden zich buitengesloten omdat zij de persconferentie niet konden volgen. De tweet van dove Lisa Hinderks kreeg duizenden likes. ’Jongens, wordt het niet eens tijd dat er bij crisissituaties standaard een tolk Nederlandse Gebarentaal wordt ingezet bij persconferenties? Ik zat vandaag in Utrecht te stressen en me af te vragen wat er allemaal gebeurde.’

President

Hilversumse doventolk Ruth Krooshof, die recent gebaarde bij het Bevrijdingsfestival in Haarlem en het Eurovisie Songfestival, is blij met het plan. „Te gek! Deze mensen hebben ook recht op informatie in hun moedertaal. In Amerika staat bij belangrijke zaken gewoon een tolk naast de president.”

Gebarentolken werken met 24-uurs beschikbaarheidsdiensten. „Laten we hopen dat het heel weinig nodig is, maar in noodsituaties staan wij er. We zijn getraind om in moeilijke situaties ons eigen gevoel uit te schakelen en gewoon te vertalen wat er wordt gezegd en wat er gebeurt. Pas als je klaar bent, komen de emoties eruit.”

Ondertiteling is volgens Krooshof vaak niet goed te volgen voor doven. „In hun eigen taal komt het nieuws veel beter binnen. Gebarentaal heeft een heel andere grammatica en andere manier van uitdrukken dan gesproken en geschreven Nederlands.”

Geweren

Wouter Bolier werkt op het kantoor van Ieder(in) in Utrecht, op een paar honderd meter van de tramaanslag. „Collega’s zagen door de ramen dat het gebouw naast ons werd bestormd door een heleboel agenten met geweren. Een collega die doof is zat helemaal in spanning: ’Wat gebeurt er allemaal?’ Zelf was ik die maandag thuis. Ik ben slechthorend en via de slechte ondertiteling van de berichtgeving was het lastig te volgen wat er gebeurde”, vertelt hij telefonisch via een KPN-teletolk.

In Nederland zijn 1,5 miljoen mensen met een gehoorbeperking en 30.000 gebruiken gebarentaal. „Ik ben zelf op latere leeftijd doof geworden en mijn moedertaal is Nederlands, voor mij is live-ondertiteling van goede kwaliteit heel belangrijk. Mijn vriendin is volledig doof en onze zoon van 9 en dochter van 6 ook, zij zijn afhankelijk van gebarentaal.”

Heel Holland Bakt

Gebarentaal staat volop in de aandacht, merkt Bolier. „Wat hielp was dat deelnemer Cas Wolters van Heel Holland Bakt doof was en een gebarentolk meenam. Ook leuk dat bij het songfestival voor het eerst gebarentolken (via NPO Extra) werden ingezet.”

Het liefst wil Bolier dat gebarentolken bij meer media-uitingen in actie komen. „Niet alleen bij noodsituaties.” Hij vindt het jammer dat minister Grapperhaus stelt ’dat persconferenties in de eerste plaats zijn bedoeld voor journalisten’ die er verslag van doen. ,,Dove mensen hebben echt gebarentaal nodig. Hun eerste taal. Bij ondertiteling is het alsof ze in het Duits of Frans het nieuws moeten volgen.”

Meer nieuws uit Amsterdam

Keuze van de redactie