Premium

Fabriek voor oude kunstgrasvelden moet oplossing bieden voor verwerkingsprobleem

Fabriek voor oude kunstgrasvelden moet oplossing bieden voor verwerkingsprobleem
Korrels van rubber zijn in 2016 in opspraak geraakt.
© foto remko de waal/ANP XTRA

Kunstgras is niet te recyclen: de afgedankte rubberen korrels, het zand en de plastic matten zijn een probleem en belanden op de stortplaats. Een nieuwe recyclefabriek in het Amsterdamse Westelijk Havengebied moet hierin verandering brengen.

De fabriek, die GBN Artificial Grass Recycling gaat heten, wordt opgericht door het verwerkingsbedrijf GBN Groep – een dochterbedrijf van bouwer Strukton. De fabriek opent waarschijnlijk in het voorjaar van 2020 en wordt de eerste in Nederland. Er is voor de locatie in Amsterdam gekozen, omdat in de Randstad en de regio daar omheen de meeste kunstgrasvelden te vinden zijn. De recyclefabriek moet een oplossing bieden voor het nu bestaande verwerkingsprobleem.

Als noodoplossing voor matten die nu al vervangen moeten worden, neemt het bedrijf deze nu al in. De oude velden worden bij de noodlocatie in Hoorn opgeslagen, legt directeur Eric van Roekel uit. ,,We vinden het belangrijk dat de velden nu al opgeslagen worden, zodat we deze op de juiste manier kunnen recyclen als onze fabriek straks klaar is.’’

Duurzame manier

Kunstgrasmatten gaan een jaar of tien mee en moeten dan vervangen worden. Oude velden kunnen nu nog niet hergebruikt worden. Er zijn nog geen partijen die de velden op een duurzame manier kunnen verwerken of hergebruiken. Vaak stapelen afgedankte materialen zich op bij allerlei verwerkingsbedrijven. Ook liggen deze bij niet geschikte locaties, als kunstgrasbergen. Sportclubs en gemeentes hebben nog geen mogelijkheid om op duurzame manier van hun oude velden af te komen.

Zembla-journalist Roelof Bosma beaamt dat de verwerking een groot probleem is. Hij doet al langere tijd onderzoek naar kunstgras en ontdekte vorig jaar dat verwerkingsbedrijven massaal de regels overtreden als het om oude kunstgrasvelden gaat. Zo worden deze doorverkocht aan particulieren of naar het buitenland verscheept. Op locaties in Nederland raakte soms de grond verontreinigd door de matten die er maar bleven liggen. Toezichthouders zouden dit door de vingers zien, omdat ook zij niet weten waar die afgedankte velden naartoe moeten. Gemeenten betaalden duizenden euro’s voor een goede verwerking van de matten, maar dit gebeurde dus niet. Hierdoor zijn ook kunstgrasleveranciers in verlegenheid gebracht. ,,De verwerkingsfabriek die in Amsterdam geopend wordt, komt er naar aanleiding van onze uitzending en de druk van de Nederlandse overheid die daardoor ontstond. Bijna iedere gemeente heeft een of meerdere kunstgrasvelden, die zijn allemaal een keer aan vervanging toe. Er moest iets gebeuren met die oude velden, maar daar was nooit goed over nagedacht’’, zegt Bosma. Alleen in de zomer van 2018 zijn er in Nederland al meer dan 200 kunstgrasvelden vervangen.

Van Roekel merkte ook dat de druk vanuit de Nederlandse overheid zo hoog werd dat er wel een recyclefabriek moest komen. Zijn bedrijf werkt samen met andere ketenpartners, bedrijven die ook onder het moederbedrijf van AGN vallen, die kunstgras produceren. Dit gaat om Edel Grass, Ten Cate Grass Group en Green Fields. AGN had al langer de ambitie circulair te kunnen werken, aldus de directeur. Omdat er nu al wordt samengewerkt en er afspraken zijn gemaakt met verschillende sportbedrijven is er voor de fabriek de garantie dat er straks genoeg aanbod van oud kunstgras is. Van Roekel: ,,We vinden circulariteit belangrijk. Daarnaast zijn er ook steeds meer bedrijven die graag hergebruikte materialen willen gebruiken. Zo kunnen wij ook in die vraag voorzien.’’

Plastic, zand en korrels

Kunstgrasvelden bestaan uit plastic gras, zand en rubberen korrels. Die korrels worden meestal gemaakt van vermalen oude autobanden. In die oude banden kunnen allerlei chemicaliën zitten, waardoor de materialen niet zomaar weggegooid mogen worden. Ook zit er zink in. Dit is ook de reden waarom het zand van die velden niet zomaar weggegooid kan worden: ook hierin kunnen chemische stoffen of zink zitten. Daarnaast kunnen er kleine stukjes plastic in zitten, die van dat kunstgras afbrokkelen.

In de Amsterdamse fabriek worden straks grondstoffen van de oude kunstgrasvelden gemaakt. De matten worden als het ware uitgeklopt en rubber en zand worden van elkaar gescheiden. ,,Het zand wassen we vervolgens, zodat het weer gebruikt kan worden voor wegen, maar ook voor andere sportvelden’’, aldus de directeur.

Sportmatten

Het rubber kan gebruikt worden om bijvoorbeeld sportmatten van te maken, voor binnen en buiten. Mogelijk kan een deel van de korrels opnieuw gebruikt worden voor nieuwe kunstgrasvelden, maar dat wordt nog onderzocht. Van de plastic matten worden plastic korrels gemaakt, die weer als grondstof kunnen dienen voor bijvoorbeeld borden die langs sportvelden staan. ,,Nu zijn die borden vaak van hardhout gemaakt. Hoe mooi is het als die straks van oude velden gemaakt worden?’’, aldus Van Roekel. ,,Daarnaast willen we zo duurzaam mogelijk te werk gaan en ervoor zorgen dat de velden zo goed mogelijk opgerold en vervoerd worden, zodat we onderweg geen korrels verliezen.’’

De fabriek wil transparant gaan werken, aldus Van Roekel. ,,We willen heel open zijn over alles wat we doen. We zijn niet geheimzinnig en nuchter. Daarom zeggen we ook niet: we gaan fabrieken openen in het buitenland. Eerst kijken we hoe goed deze draait en dan zien we weer verder.’’ De fabriek kan straks jaarlijks zo’n een tot twee miljoen vierkante meter kunstgrasveld recyclen. Van Roekel: ,,Er zijn nu al ontzettend veel oude velden die verwerkt moeten worden, dus er komt veel op ons af de komende tijd.’’

Niet iedere gemeente is van plan voor altijd door te gaan met het gebruik van rubberkorrels op de velden. Zo zijn er meer duurzame alternatieven, zoals korrels van kurk. Van Roekel maakt zich hier geen zorgen om. ,,De kunstgrasvelden die er nog zijn, zullen allemaal ooit verwerkt moeten worden. Daarnaast zie je ook veel kunstgras terugkomen in tuinen, op balkons, op golfbanen. Maar mocht over een paar jaar iedereen bijvoorbeeld kurken korrels gebruiken, dan passen we onze fabriek gewoon aan. Ik weet zeker dat we die korrels ook prima kunnen hergebruiken.’’

Meer nieuws uit Amsterdam

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.