Niet-horende Richard uit IJmuiden helpt dove jongeren in Kenia: ’Ze spelen daar basketbal op blote voeten’

Dove voetballiefhebber Richard die met een vriendengroep reist om voetbalwedstrijden te bekijken.
© Foto United Photos/Paul Vreeker
IJmuiden

Met slechts een basisschooldiploma op zak staan niet-horenden jongeren in Kenia aan de rand van de samenleving. In dit Afrikaanse land is doofheid een taboe en worden jongeren gedemotiveerd om verder te leren. ’Ze kunnen toch niets’, is de gedachte. Met als gevolg dat een deel van de bevolking niet kan meedraaien in de maatschappij.

Omdat IJmuidenaar Richard Jansen (47) sinds zijn geboorte ook niet kan horen, ziet hij het als zijn taak om andere doven te helpen en te motiveren. Sinds januari zamelt de IJmuidenaar geld in voor het dovencentrum in het Keniaanse plaatsje Kwale, waar zo’n twintig jongeren wonen met een beperking aan het gehoor.

Het centrum bestaat net twee jaar en is opgericht door Stichting Umoja - een organisatie die zich inzet voor de normalisatie en integratie van dove jongeren in Kenia. De groep, in de leeftijd van 16 tot 24 jaar, leert zich bekwamen in een ambacht (denk: koken, timmeren). Zo beginnen de jongeren met hun zelfstandige leven.

Stichting Umoja organiseert ook regionale basketbaltoernooien voor doven. Jongeren leren op die manier elkaar beter kennen en ontmoeten ze nieuwe mensen. Ook dragen de sportactiviteiten bij aan hun sociale ontwikkeling.

Richard zamelde oranje hesjes in voor de Keniaanse jongeren.
© Eigen foto

Geschrokken

Nu een nieuw voetbalveld is bijgekocht, is er sportmateriaal nodig. ,,Sommigen besteden hun geld liever aan educatie, want sportmateriaal is duur. Maar als voetballiefhebber steun ik dit doel graag”, verklaart Richard.

Zittend aan de eetkamertafel neemt hij een slok van zijn water. ,,De kinderen daar spelen basketbal op blote voeten en hebben niet eens een voetbaldoel. Het minste wat ik kan doen is sportmateriaal bieden.”

Over de eetkamerstoel hangt een zwarte bodywarmer, bezaaid met zeventien kleurrijke voetbalemblemen, waaronder de Velsense club Telstar. Ze staan symbool voor bijna alle voetbalteams die Richard heeft aangemoedigd. ,,Ik heb hier nog een paar patches liggen, maar die moeten er nog op.” Terwijl hij het kledingstuk van dichtbij bekijkt, lacht hij: ,,Het lijkt wel een beetje op een jas van een motorclub.”

Inmiddels heeft de IJmuidenaar al vijfduizend euro ingezameld voor het sport- en educatiecentrum. Hiervan koopt hij sportkleding en ballen. Ook zijn vlaggetjes onmisbaar. Deze gebruikt de scheidsrechter als vervanging van het fluitje.

Telstar doneerde recentelijk voetbalnetten - herbruikbaar als gaas voor een voetbalgoal. Ook kocht Richard twee nieuwe baskets omdat de bestaande flink versleten waren. De baskets worden inmiddels volop gebruikt, laat de stichting weten.

De oude baskets maakten plaats voor nieuwe.
© Eigen foto

In oktober staat een bezoek aan het Afrikaanse dovencentrum op de planning. Richard wil de jongeren een hart onder de riem steken en motiveren.

,,Mijn ouders waren flink geschrokken toen ze erachter kwamen dat ik doof geboren was, maar ik heb mijn leven op een rij. Ik werk, ik rijd auto en bezoek voetbalwedstrijden met mijn vrienden. Het komt goed.” Hij voegt toe: ,,Ik kan niet telefoneren, maar daarom is WhatsApp ideaal.”

Richard verwacht een indrukwekkende ontmoeting met de Keniaanse kinderen. ,,Mensen met dezelfde beperking begrijpen elkaar beter”, weet hij. ,,Zo ontstaat een bijzondere klik, die je anders niet zou hebben.”

Tegelijkertijd wil de niet-horende IJmuidenaar een rolmodel zijn voor zijn drie kinderen. ,,Hun dove vader kan iets voor anderen betekenen. Ook mijn eigen ouders zijn trots op mij.”

Deaf Europe Football Trip Holland

Richard Jansen heeft veel ’horende’ vrienden waar hij zijn voetbalpassie mee kan delen. Toch voelt hij zich meer op z’n gemak wanner hij omringd is door doven. ,,Wij begrijpen elkaar in weinig woorden”, benadrukt Richard.

Om deze reden richtte hij in 2011 een club op voor dove mensen die samen voetbalwedstrijden bezoeken: (DEFTH).

De club bestond eerst uit drie mensen, maar inmiddels is de groep uitgegroeid tot tien vaste leden, vooral afkomstig uit IJmuiden en Uitgeest.

De hechte vriendengroep, die dezelfde passie deelt, besteedt jaarlijks een ‘kort maar krachtig’ tripje in het buitenland om een voetbalwedstrijd bij te wonen. Ze combineren dit met een dagje cultuur snuiven.

Ter plekke ontmoeten ze ook graag nieuwe, dove personen. Vóór vertrek vraagt Richard, aan vrienden en kennissen, naar contactgegevens van andere niet-horende voetbalsupporters.

Vervolgens gebruikt hij het sociale medium Facebook om contact op te nemen. ,,We spreken in het buitenland af en gaan met z’n allen eten. We spenderen uren samen. Heel bijzonder vind ik dat”, zegt de IJmuidenaar.

’Mooiste reis’

Zijn laatste reis is hem goed bijgebleven: ,,We gingen naar een voetbalwedstrijd in Tel Aviv (de tweede stad van Israël, red.) en bezochten daarna de klaagmuur in de hoofdstad. Dit was de mooiste reis tot nu toe.”

Spanning

Elke reis heeft een andere bestemming: zo houdt hij de spanning erin. Na de zomer moedigt Richard het voetbalteam Dinamo Zagreb aan in Kroatië. Volgend jaar staat de Spaanse stad Valencia op de planning.

Het aanmoedigen van verschillende voetbalteams bestaat vooral uit veel gejuich, voor zowel horende als dove mensen. Het enige nadeel voor dove supporters is dat je het fluitje niet meekrijgt, zegt Richard. ,,Maar ik heb geen gehoor nodig om te zien wanneer het buitenspel is”, lacht hij.

Alle leden van de vriendengroep zijn toevallig groot Ajax-fan, maar dat is zeker geen voorwaarde om erbij te horen, laat Richard weten.

Geld doneren kan op het rekeningnummer: NL79INGB0002084292.

Meer nieuws uit IJmond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.