Premium

Ecologische stadstuin is in volle groei

Ecologische stadstuin is in volle groei
Tuin van Martijn de Coster en Leilah Lierman.
© Foto Modeste Herwig

Martijn de Coster en Leilah Lierman kozen de plek voor hun zelf ontworpen nul energiewoning vanwege de nabijheid van een bushalte, maar vooral voor de tuin van 480 m2. Na vier jaar is hier een paradijsje ontstaan, vol dierenleven, kleurrijke bloemen en eetbare planten.

Martijn is ecologisch architect en geeft advies over energiegebruik. Samen met zijn vrouw Leilah heeft hij het ontwerp voor hun tuin gemaakt. Omdat de woning op de hoek van het perceel staat blijf er een ruim L-vormig stuk tuin over aan de oost- en noordzijde van de woning.

Het stel wilde zowel met de woning als met de tuin laten zien dat ecologisch en design goed met elkaar samen gaan. Martijn: „We hebben voor de tuin gestreefd naar een evenwicht tussen een meer formele vormelijke aanpak (cultuurtuin) en een losse ’laisser faire’ houding (ecologische natuurlijke tuin). Onze tuin wordt helemaal onderhouden op een ecologische manier. We willen de biodiversiteit zoveel mogelijk behouden en verbeteren. We verwelkomen vogels, vlinders, solitaire bijen en allerhande insecten. We houden van gefladder en gezoem boven de bloemenzee.”

Zes tuinkamers

De tuin is nog in volle groei en zal zich de komende jaren verder ontwikkelen. Er zijn zes delen met een specifieke beplanting, deze tuinkamers worden door een poort of een begroeide constructie met elkaar verbonden.

Overal zijn interessante doorkijkjes. Een diagonale zichtlijn benadrukt de maximale lengte voor een ruimtelijk effect. Sta je bij de natuurlijke vijver dan kijk je schuin naar de tuinhoek links van het tuinhuis, vanuit de woning kijk je makkelijk door naar het terras rechts naast het tuinhuis. Vanaf de voortuin kom je in de vijvertuin naast de woning, door de forse poort in de gevel loop je door naar de formele tuin met gazon en haagjes. Links, achter de woning, ligt de wilde tuin. Eigenlijk een grote border, waar je dankzij smalle paadjes doorheen kunt lopen. Rondom het tuinhuis is een fruit pluktuin gemaakt, op het dak van dit gebouwtje een moestuin.

Ecologische stadstuin is in volle groei
Tuin van Martijn de Coster en Leilah Lierman.
© Foto Modeste Herwig

De wilde tuin

De liefde voor vaste planten kreeg Martijn van huis uit mee, zijn vader heeft een grote tuin en is een groot natuurliefhebber. Leilah leerde veel planten kennen van haar schoonvader, vooral de natuurlijk ogende soorten die aantrekkelijk zijn voor inheemse dieren spraken haar aan.

In het tuindeel achter de woning hebben Leilah en Martijn de borders gevuld met hun favoriete vaste planten. De hoge Veronicastrum virginicum ’Lavendelturm’ en Centaurea pulchra ’Major’, maar ook bijzondere soorten en cultivars zoals Agastache ’Heatwave’ en Astrantia ’Star of Royals’.

De weelderige groeiende vaste planten contrasteren met de zwarte achtergevel van de woning. Paadjes en verhardingen zijn hier bewust minimaal gehouden en de planten mogen zelfs ten dele de paadjes overgroeien. „Het idee is om een stukje wilde tuin te creëren met enkele zitplekken. De achtergrond van de beplanting is zowel bij de woning als aan de kant van het tuinhuis bewust donker gemaakt, om het contrast tussen de beplanting en de achtergrond sterker te maken. We zijn geïnspireerd door het Peter Zumthor paviljoen van Serpentine Gallery in Londen, met beplanting van Piet Oudolf, en House O van Igarashi Architects in Japan”, vertelt Martijn.

„De tuinmuur met de linkerbuur wordt ook nog donker gemaakt, zodat een kijkdooseffect ontstaat. Het kleurenschema is hier overwegend paars-blauw-wit. Er staan ook grassen tussen om vooral in de herfst een mooie structuur te behouden. De zitplekken bestaan uit lage gemetselde muurtjes, afgedekt met een plaat hardsteen. Hier zit je helemaal tussen de bloemen.”

Ecologische stadstuin is in volle groei
Tuin van Martijn de Coster en Leilah Lierman.
© Foto Modeste Herwig

Naast de wilde tuin ligt de formele tuin met gazon en haagjes. Leilah: „We wilden ook een open plek in de tuin, dat is altijd handig en creëert ook extra leefruimte. Het gazon wordt omsloten door hagen en blokken van Taxus, olijfwilg (Elaeagnus) en wintergroene sneeuwbal (Viburnum tinus ’Eve Prince’). Deze snoeivormen zijn nog in de maak, maar zorgen dus op termijn voor een meer strakke, formele wintergroene tuin als tegenpool voor de zomerse ’explosie’ in de wilde tuin.”

De voortuin

De voortuin is slechts smal, ongeveer 24 m2 groot en gelegen op het zuiden. Perfect dus voor rijk bloeiende borderplanten, en daarom is hier een vaste plantenborder gemaakt. Een vlonder van kleine balkjes brengt je naar de voordeur, het lijkt wel een brug in de bloemenzee. Er is gekozen voor een lage wintergroene wolkenhaag, als blijvende vorm en rustige achtergrond voor de bloeiende vaste planten. Martijn: „Hier bloeien salie Salvia nemorosa ’Ostfriesland’, het sorbenkruid Sanguisorba ’Red Thunder, de ruit Thalictrum ’Elin’ en Perovskia atriplicifolia ’Blue Spire’ als kleuraccenten voor de zwarte gevel.”

Ecologische stadstuin is in volle groei
Tuin van Martijn de Coster en Leilah Lierman.
© Foto Modeste Herwig

Vijvertuin

Vanuit de voortuin loop je direct door naar de vijvertuin naast het huis. Het pad van grove stukken natuursteen leidt naar een ruim vlonderterras, met zicht op de vijver. Dit is de favoriete ontbijtplek van Martijn en Leilah. Naast het pad groeien eikvaren en het stekelnootje, de planten rondom het water zijn geselecteerd op contrasterende bladvormen en structuur. Leilah: „Hier hebben we een laag horizontaal raam: onze ’breedbeeldtelevisie’. Een echte tv hebben we niet nodig, vanaf de bank heb je door het raam een fantastisch zicht op het dierenleven en een live natuurdocumentaire. Er komen hier veel vogels drinken en een bad nemen, zoals het goudhaantje en het winterkoninkje. ’s Avonds komt een vleermuis hier de muggen vangen, overdag nemen libelles de jacht over.”

Ecologische stadstuin is in volle groei
Tuin van Martijn de Coster en Leilah Lierman.
© Foto Modeste Herwig

De vijver wordt gevoed met regenwater van het dak. Dit water loopt over in de moerasranden, waar soorten staan die graag in vochtige grond groeien. De oeverbeplanting vormt een perfecte biotoop voor de ruim honderd salamanders, kikkers en padden die in de vijver wonen.

Eigen oogst

Achter op het perceel staat een ruim tuinhuis. Dit gebouwtje is opgevat als een soort tuinmeubel dat links en rechts twee kleinere tuinkamers overlaat. Martijn: „Aan de rechterkant komen we met de fietsen binnen via een poortje, in de andere ruimte is een terras met buitenkast en op termijn een muurkas voor de tomaten. Er groeien nu al veel verschillende tomaten, van grote vleestomaten tot de gele peervormige kerstomaat. Hier hebben we ook een insectenhotel, gemaakt van paaltjes die we over hadden van de voortuin. Er wordt volop gebruik van gemaakt door solitaire bijen en hommels. Ik heb hier ook eens een reuzenhoutwesp gezien en een penseelkever.”

Rondom de tuinberging is een verticale tuin: de fruitpluktuin. De gevel en de pergola geven steun aan allerhande bessen, frambozen en bramen. Een trellis van latjes geeft steun aan de twijgen van de doornloze loganberry, kiwibes, bramen, frambozen en druiven. Hier zijn de hele zomer door sappige en gezonde vruchten te plukken. Bij de tuinpoort staat nog eens twee vierkante meter frambozen die van juli tot oktober dagelijks een handvol frambozen opleveren. Op de grens met de achterburen groeien vijf verschillende leiperen, in volgorde van oogsten van eind augustus tot oktober.

Dakmoestuin

Zelf eetbare planten kweken is een grote hobby, in de tuin was er echter te weinig ruimte voor een aparte moestuin. Daarom is de moestuin op een hoger niveau gemaakt. „Dit is ons jongste experiment.”, vertelt Leilah. „Op het dak van de tuinberging hebben we houten bakken gemaakt van zo’n 20 cm diep. Ze zijn gevuld met een mengsel van teelaarde en compost, de aarde wordt bevloeid met regenwater. We hebben al succes met selderij, kool, pompoen, aardbei, aardappelen, sla en courgette. Op een kleine oppervlakte is het leuk om alle ruimte te benutten en we hebben op het dak toch al gauw nog eens 24 m2. Daar komt toch een behoorlijke opbrengst van. Erg leuk om voor het avondeten even het dak op te gaan om de groente te oogsten. We willen hier in de toekomst ook nog een bijenkast plaatsen, om steeds meer zelfvoorzienend te worden.”

Ecologische stadstuin is in volle groei
Dakmoestuin van Martijn de Coster en Leilah Lierman.
© Foto Modeste Herwig

Privétuin, niet opengesteld.

Ontwerp huis en tuin: Martijn de Coster, www.eaplus.eu

Meer nieuws uit Lifestyle

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.