Premium

Protesterende boeren: ’Het gaat vandaag niet om het feestje’

Protesterende boeren: ’Het gaat vandaag niet om het feestje’
West-Friezinnen Anna Hovenier en Sam van der Eijk in de grote tractor van eerstgenoemde.
© Foto’s Henk Runhaar
De Bilt

’Met data knoeien om boeren uit te roeien’ staat met koeienletters op een spandoek. Dat hangt vlak naast het podium waar zojuist de directeur van het RIVM de woensdag massaal naar De Bilt gekomen boeren toesprak.

De verzekering dat de officiële stikstofberekeningen van ’hoge kwaliteit’ zijn, veranderde bitter weinig aan hun opvatting dat de Nederlandse boer wordt gepiepeld - en niet zo zuinig ook.

Norm

,,De norm ligt in Duitsland veel hoger, daar mag dus veel meer. Hoe Nederland omgaat met stikstof gaat echt het hele land verlammen. Dit is niet eerlijk’’, zegt een boer uit de omgeving van Zwolle. Voor- en achterop z’n tractor prijkt zijn boodschap: ’Eén EU dezelfde regels vanaf NU’. Daarboven wappert de Nederlandse vlag. Uit protest op z’n kop natuurlijk, zoals bij heel veel tractors.

Protesterende boeren: ’Het gaat vandaag niet om het feestje’
Glasheldere tekst achterop de tractor uit de omgeving van Zwolle.

Hoe uitgelaten gezellig de stemming ook is op en rond het sportpark in De Bilt, het gaat vandaag niet om een feestje, benadrukken Harry Schaap (17) en zijn melkveehoudende vader uit Bunschoten.

Senior keert na de RIVM-actie huiswaarts, er is werk aan de winkel. ,,Bovendien kan ik dan met de Deutz-Fahr naar Den Haag’’, zegt Harry. ,,Die loopt 52, 53 kilometer per uur.’’ Het ouwetje waar zijn vader mee rijdt haalt misschien net 39.

Protesterende boeren: ’Het gaat vandaag niet om het feestje’
Bunschoter Harry Schaap bij zijn rappe Deutz-Fahr.

,,Ik heb wel wat met het boerenleven’’, zegt boerendochter Antoinet Beek (18) uit Wilnis. ,,Maar het is wel erg ingewikkeld geworden met dat stikstofgedoe.’’ De vwo’er denkt erover landschapsarchitectuur te gaan studeren. ,,Misschien een combinatie de boerderij.’’

Buurmeisje Brit van Zijl (18) is ook een boerendochter. Zij ziet zichzelf later niet op een boerderij. Wat ze wel gaat doen? ,,Ik weet het nog niet. Misschien de Pabo. Ik doe nu een opleiding voor onderwijsassistent.’’

Protesterende boeren: ’Het gaat vandaag niet om het feestje’
Boerendochters uit Wilnis poseren met een van hun spandoeken. De meeste boeren zijn dan alweer richting hun tractors.

De meiden zijn met een groep uit omliggende dorpen. ,,We kennen elkaar van schuurfeesten. Hartstikke leuk altijd’’, vertellen ze. Over het veld galmt een nummer van, hoe kan het ook anders, Normaal. Al om half elf is het vertreksein gegeven: op naar Den Haag.

Een bioboer uit het Noord-Hollandse Oudendijk heeft ergens wel begrip voor het beleid. ,,Wel wat betreft de vergunningen. Een boer met 150 koeien die een vergunning heeft voor 750 koeien, dat kan niet. Het moet wel realistisch blijven. Ze besodemieteren de boel, verpesten het voor de sector.’’

Protesterende boeren: ’Het gaat vandaag niet om het feestje’
Heel veel tractors, maar sommige boeren kwamen met de auto naar Utrecht/De Bilt.

De boer wil niet met zijn naam in de krant, omdat hij nog altijd aan het procederen is tegen in 2015 opgelegde fosfaatregels. ,,Mij wordt het moeilijk gemaakt, terwijl ik als biologische boer alles goed doe. Er komen op mijn land bijvoorbeeld heel bijzondere vlindersoorten voor.’’

Bioboeren

De Noord-Hollander procedeert samen op met nog twee bioboeren uit de provincie en 47 elders in het land. Waar hij fel op tegen is, en daarom is hij hier vandaag, is het verder inperken van het boerenland. ,,Er is nog maar een derde over van het aantal boeren dat we in 1990 hadden in Nederland.’’

Ook zijn vader en een van zijn zoons zijn erbij in De Bilt. ,,Mijn vrouw komt vanmiddag met mijn andere twee zoons naar Den Haag. Die willen het niet missen.’’ Een nieuwe actie hoeft van hem niet lang uit te blijven. ,,Hopelijk volgende week al, dan is het herfstvakantie en kan ik de jongens de hele dag meenemen.’’

Protesterende boeren: ’Het gaat vandaag niet om het feestje’
Even omhoog voor een overzichtsfoto.

Vooraan in de enorme tractorfile op de Biltse Rading, een vierbaansweg naar Utrecht, vallen twee meiden met lang los haar een beetje uit de toon in hun grote groene tractor. West-Friezin Anna Hovenier (19) zit achter het stuur. ,,Ik heb met mijn twee neven een melkveehouderij met tachtig koeien.’’

Bijrijdster Sam van der Eijk (17) komt uit Twisk en is een boerendochter. Veel tijd om te praten is er niet: het is aansluiten geblazen in de toeterende stoet. Op naar de A27, naar Den Haag.

Meer nieuws uit Amsterdam

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.