Premium

Hoe het spaak liep: de opkomst en ondergang van FietsUniek in Hillegom

Hoe het spaak liep: de opkomst en ondergang van FietsUniek in Hillegom
Vicky van der Zee en Edwin de Jong: ,,De belangrijkste les die we hebben geleerd: blijf altijd zelf er bovenop zitten.’’
© Foto Hielco Kuipers
Hillegom

Ze zouden ’de Coolblue van de fietsenhandel’ worden, voorspelde Edwin de Jong ooit in een interview. En in 2013 werd hij door zakenblad Sprout uitgeroepen tot ’Jonge Ondernemer van het Jaar’. Al twee jaar na de oprichting draaide zijn FietsUniek een miljoen euro omzet. Het Hillegomse bedrijf werd marktleider in de regio en verkocht twintigduizend fietsen per jaar. Maar toch ging het faliekant mis. Afgelopen zomer werd het faillissement uitgesproken. Hoe dat kon? De Jong en zijn echtgenote Vicky van der Zee vertellen voor het eerst hun verhaal. ,,Ik ben te naïef geweest.’’

Edwin de Jong (27), zoon van een marktkoopman op de Amsterdamse Dappermarkt, kwam er al vroeg achter dat de handel ’zijn ding’ was. ,,Ik hielp mijn vader op de markt en vond het fantastisch om te ontdekken hoe je mensen kunt verleiden.’’ Hij ging al op 17-jarige leeftijd restpartijen verkopen. Damestassen en telefoonopladers bijvoorbeeld.

Hoewel hij niets met fietsen had - ’ik kan nog geen band plakken’ liet hij zich eerder in een interview ontvallen - besloot hij in 2012 in die handel te gaan. ,,Ik verkocht mijn eigen fiets op Marktplaats en ontdekte hoe makkelijk dat ging. Ik begon een online fietsshop, FietsUniek. Eerst vanuit een schuurtje, later huurde ik een bedrijfsruimte van honderd vierkante meter aan de Satellietbaan in Hillegom.’’

Concept

FietsUniek draaide al snel als een tierelier. Het concept, waarbij rechtstreeks vanaf de leverancier aan de klant wordt geleverd, werkte fantastisch. Omdat hij de fietsen voor scherpe prijzen aanbood, verkocht hij er ontzettend veel. ,,We stonden bovenaan bij google. Elk jaar verdubbelde de omzet. Na een paar jaar zat ik op twee miljoen euro per jaar, waar ik een ton aan overhield.’’

Maar aan de groei zat ook een beperking, ontdekte De Jong. ,,Omdat we online een goede uitstraling hadden, kwamen veel potentiële klanten naar ons winkeltje toe. En daar zagen ze tot hun verbazing een winkel zo groot als een huiskamer, waar je struikelde over de dozen. Tegelijk nam de vraag naar service toe. De markt voor e-bikes werd ontzettend groot en dat is geen product dat online valt te verkopen, maar een serviceproduct. En daarvoor had ik een grotere winkel en werkplaats nodig.’’

Hoe het spaak liep: de opkomst en ondergang van FietsUniek in Hillegom
Een verlaten wegwijzer aan het begin van de Arnoudstraat.
© Foto HD

Daarbij kwam dat FietsUniek een paar grote klanten binnensleepte. Het uitzendbureau van Peter Ruigrok bijvoorbeeld leverde hij de bekende groene fietsen die je nu nog overal in de streek ziet. ,,Ik kon de vraag gewoon niet meer aan en dacht: nu wordt het tijd voor iets groters. Uiteindelijk werd dat het oude pand van Motorhuis aan de Arnoudstraat op bedrijventerrein Hillegom-zuid.’’

FietsUniek ging van honderd naar twaalfhonderd vierkante meter. ,,Het was echt heel gaaf. En druk bezocht, hoor. Op zaterdagen moesten we met tien man in de winkel staan. We zaten natuurlijk ook op een prachtige zichtlocatie, zo vlak bij de N207.’’ ,,Het heeft hem nooit in de omzet gezeten, daar’’, vult Van der Zee aan. ,,Het concept klopte. De klanttevredenheid klopte. We hadden veel vaste klanten, onder wie inmiddels bijna alle uitzendbureaus in de regio.’’ De Jong neemt het weer over: ,,Het concept was, hoe gek het ook klinkt omdat ik hier nu met jou zit te praten over een faillissement, succesvol.’’

Investeerders

Maar waarom ging het dan toch mis? ,,De voor- en achterkant matchten niet’’, zeggen de twee. FietsUniek ging in zee met investeerders, die zich voor 25 procent inkochten in het bedrijf. De Jong: ,,Het leek een partij die bij me paste. Ik mocht als 23-jarige stuiterbal doen waar ik goed in was: de verkoop, de handel. Ik zou het gezicht zijn van het bedrijf, want de vent maakt de tent. Ik ben de commerciële jongen die van niets iets maakt, maar ik ben niet iemand die structuur aanbrengt. Dat zouden zij doen. De hele achterkant zeg maar: financiën, personeelszaken, enzovoort. En de bedoeling was dat ze uiteindelijk, na verloop van een aantal jaren, gaandeweg mijn aandeel zouden overnemen.’’

Maar het liep heel anders dan gedacht. ,,Het werkte niet. Het ging mis omdat niet werd gedaan wat we hadden afgesproken, of in elk geval wat ik voor ogen had. Verkocht ik onderweg tweehonderd fietsen aan kaasfabrikant Milner voor een landelijke actie en kwam ik er later op de zaak achter dat er van alles niet goed ging. Waren de fietsen niet goed afgemonteerd, of niet op tijd klaar. En elke keer was het weer wat, hè. Het was niet strak. Er werd niet gedaan waar het om draaide. Fietsen werden niet goed afgeleverd, leveranciers werden niet op tijd betaald.’’

De Jong kreeg ruzie met zijn zakenpartners en belandde in een burn-out. ,,Ik ben een half jaar uit de roulatie geweest omdat ik het niet trok dat het zo ging met mijn kindje. Met mijn trots waar ik zo kneiterhard voor aan het werk was en waarvan ik zó graag wilde dat het slaagde. Het is mijn belangrijkste les geweest: blijf altijd zelf er bovenop zitten.’’

Achterstanden

Toen De Jong na zes maanden terugkeerde bij het bedrijf was het nog erger gesteld dan hij vooraf vreesde. ,,Er lag een meter post die niet was opengemaakt. Er waren enorme achterstanden met de betaling aan leveranciers en er waren boetes van de overheid omdat we geen accuaangiftes hadden gedaan. Er was zo ontzettend veel kapotgemaakt. De verkoop was doorgegaan, maar de achterkant was één grote bende.’’

Toen de investeerders zich ook nog eens uitgeschreven bleken te hebben als bestuurders van het bedrijf, besloten De Jong en zijn vrouw er - met hulp van een bedrijfsadviseur en niet te vergeten het personeel - de schouders onder te zetten. Van der Zee zegde haar baan op als universitair docent en zette haar eigen bedrijf als studieloopbaanbegeleider op een laag pitje. ,,Ik stortte me op het strak trekken van de hele achterkant van FietsUniek en Edwin deed de voorkant. En hij is langsgegaan bij iedereen om de situatie uit te leggen: de leveranciers, de banken.’’

En FietsUniek krabbelde op. ,,Ik ben analytisch en gestructureerd, in tegenstelling tot Edwin’’, gaat Van der Zee verder. ,,Toen ik er ging kijken dacht ik: help, dit is niet iets dat ik in een week kan oplossen. Maar toch, binnen drie maanden hadden we zeventig procent van de vaste kosten bespaard. Er werd zo ontzettend veel geld onnodig uitgegeven. Tonnen per maand. Aan dure softwaresystemen die nooit werden aangesloten, aan consultants, noem maar op.’’

Hoe het spaak liep: de opkomst en ondergang van FietsUniek in Hillegom
FietsUniek staat leeg. Eind van deze maand wordt de sleutel ingeleverd bij de verhuurder.
© Foto HD

De Jong en Van der Zee deden er alles aan om FietsUniek niet failliet te laten gaan. De Jong: ,,Ik wilde dat mijn kindje zou slagen. Maar ik kon het ook niet over mijn hart verkrijgen om tegen die leveranciers met wie ik al vijf, zes jaar zaken deed te zeggen: jongens ik stap eruit, de mazzel. De emotionele binding was te sterk. Ik dacht vanuit mijn hart en dat was misschien zakelijk gezien niet altijd even verstandig. Ik heb bijvoorbeeld al mijn eigen spaargeld in de zaak gestoken. Vicky was daar erg op tegen, maar het voelde niet goed om dat niet te doen.’’

’Het onmogelijke werd mogelijk gemaakt’, noemde de bedrijfsadviseur het dat De Jong en Van der Zee er in slaagden binnen een jaar tijd de ruim een miljoen euro aan betalingsachterstanden voor zeventig procent af te betalen. ,,Wij, en ook ons trouwe en toegewijde team van personeelsleden, hebben zo ver-schrik-ke-lijk hard gewerkt om dit voor elkaar te krijgen. We zijn daar echt trots op. Als we een jaar eerder failliet waren gegaan, zouden er meer bedrijven onderuit zijn gegaan. Zover hebben we het niet laten komen.’’

Genadeklap

Maar toch kwam, in de zomer van 2019, opeens alsnog de genadeklap. Uit onverwachte hoek. De Jong en Van der Zee waren net getrouwd en op huwelijksreis gegaan. De eerste vakantie in tweeënhalf jaar, in de wetenschap dat FietsUniek uit het dal aan het krabbelen was. ,,We waren zo ontzettend moe en zo aan een vakantie toe. Maar na een paar dagen kwam er een alarmerend telefoontje van het personeel. Onze belangrijkste leverancier had opeens, na volslagen uit de lucht gegrepen geruchten dat FietsUniek op omvallen stond, besloten al zijn fietsen terug te halen. Opeens was onze showroom voor driekwart leeg. Een leverancier van wie ik voor vijf ton per jaar afnam, raakte in paniek omdat hij nog minder dan veertig mille van me tegoed had.’’

,,Daarna was er geen houden meer aan. De fietsenmarkt is net een grote sekte; iedereen kent elkaar. Nadat die leverancier dit had gedaan, wilde helemaal niemand mij meer leveren. En toen in de media berichten verschenen dat we op de rand van een faillissement verkeerden, bestelde er natuurlijk helemaal niemand meer wat bij ons.’’

Kapot

,,Het was gedaan’’, zegt Van der Zee. ,,We draaiden anderhalve ton in de maand, maar met zo’n strakke begroting dat als er één ding tussen uit zou vallen, de boel in elkaar zou storten.’’ ,,Ik was helemaal kapot’’, vult De Jong aan, vechtend tegen zijn tranen. ,,De knop ging om bij me. Ik werd tijdens onze huwelijksreis midden in de nacht wakker en hoorde Vicky naast me huilen. Ik vond dat zó erg. Ik dacht: ze mogen alles van me hebben, maar niet mijn vrouw laten huilen op onze huwelijksreis. Ik kon het niet meer hebben. Die jongen die het altijd weer flikte, was gewoon op. Emotioneel stuk.’’

Na eerst een surseance van betaling volgde het onvermijdelijke faillissement. De Jong: ,,Ik heb niets meer. Ik heb al mijn privégeld erin gestoken om mensen terug te kunnen betalen. Ik leun nu volledig op Vicky die haar bedrijf op onderwijsgebied weer heeft opgepakt. En op haar spaargeld. Ik ben er letterlijk ziek van geweest en eigenlijk nog steeds niet helemaal hersteld. Maar goed, er is gebeurd, wat er is gebeurd. Ik ben gelovig; ik heb ook wel het idee dat het ergens goed voor is geweest.’’

Tikkie

,,Wat ik in elk geval heb geleerd, is dat er veel verschillende mensen bestaan. Waar de ene leverancier bij wie ik voor tonnen afnam, mopperde over de laatste tweeduizend euro, was er ook een die op de dag van het faillissement door de telefoon tegen me zei: ’Edwin je moet één ding voor me doen’. En terwijl ik dacht: wat nu weer, zei hij: ’Ga vanavond met Vicky uit eten, zuip je helemaal klem en stuur mij na afloop een tikkie voor de rekening’. En dat was iemand die nog zestig mille van me tegoed had, hè. Ja, daar kreeg ik nou een brok van in mijn keel. Er zijn ook zo veel goede mensen op de wereld.’’

Naïef

,,Of ik mezelf nog wat verwijt in dit hele avontuur? Ja, dat ik zakelijk naïef ben geweest. En dat ik met de verkeerde investeerders in zee ben gegaan. Maar ook bij hen was het geen kwaadwilligheid, hoor. Ze hadden niet genoeg ervaring. Ze waren niet klaar voor de omvang van het bedrijf. Zij zijn óók het schip ingegaan en dat vind ik ook spijtig voor hen.’’

Als spreker bij ondernemersbijeenkomsten, onder andere over zijn FietsUniek-avontuur dat hij de toepasselijke titel ’Hoe het spaak liep’ meegeeft, hoopt De Jong de komende tijd zijn geld te kunnen verdienen. ,,Een nieuw bedrijf beginnen, doe ik voorlopig even niet, nee. Maar we kijken vooruit. We - of liever gezegd Vicky, want ik heb niks - hebben een huis in Alphen aan den Rijn gekocht. Er er komt een kleine aan volgend jaar. Als je dan dat kleine hartje ziet op de echo, weet je waar het echt om draait in het leven. Dat is veel belangrijker dan die paar knaken.’’

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.