Premium

Linda Valent van Dorpsraad Wijk aan Zee: ’Wijk aan Zee is veel te leuk om te verlaten’

Linda Valent van Dorpsraad Wijk aan Zee: ’Wijk aan Zee is veel te leuk om te verlaten’
Linda Valent van de werkgroep Gezondheid van Dorpsraad Wijk aan Zee.
© Foto Ronald Goedheer

Sinds 2007 is Linda Valent actief voor Dorpsraad Wijk aan Zee en zet ze zich in voor de gezondheid van de dorpsbewoners en de buren in de rest van de IJmond. ,,Omdat de overheden nalaten te waken over de gezondheid van de burgers. Het is essentieel dat het RIVM een zo breed mogelijke opdracht krijgt met betrekking tot onderzoek naar luchtkwaliteit, stof en gezondheid in de IJmond.’’

Interview van de Week

Paspoort

Naam: Linda Valent

Leeftijd: 49

Woonplaats: Wijk aan Zee

,,Ik merk dat het tegenwoordig veel vaker zuidenwind is, of zuidwest. Al is het natuurlijk nooit de hele dag precies dezelfde windrichting. Ik merk het bij de planning van mijn hardlooproutes. Als het zuidenwind is, ga ik ergens anders lopen, omdat alle stof en viezigheid van Tata Steel dan richting Wijk aan Zee waait.’’

De fijnstofbelasting van het kustdorp wordt bepaald aan de hand van daggemiddelden. Valent vindt dat vreemd. ,,Qua fijnstof kun je dus het grootste deel van de dag boven alle normen zitten, maar als de wind een paar uurtjes draait, is er met het daggemiddelde niks aan de hand. Dat is een van de redenen waarom het RIVM ook de piekdagen van ervaren overlast wil onderzoeken.’’

Valent werd op 9 januari 1971 geboren in Eindhoven en groeide op in Eersel. ,,Mijn ouders waren vanuit Zeeuws Vlaanderen naar de Kempen verhuisd, omdat mijn vader bij Philips ging werken. Ik groeide op in de jambuurt, zoals die in Eersel werd genoemd. Daar woonden ’de kakkers’ en die aten jam op hun brood. Ik ging naar het Rythovius College, deed daar VWO. Ik was van de exacte vakken en ik vond biologie erg leuk.’’

Ze gaat studeren in Amsterdam waar ze eerst op Uilenstede en uiteindelijk in de Staatsliedenbuurt kwam te wonen. ,,Bewegingswetenschappen aan de Vrije Universiteit. Aan de universiteit word je opgeleid tot wetenschapper. Omdat ik een praktijkmens ben, heb ik er een opleiding bij gedaan aan de hogeschool: Ergotherapie. Terwijl ik nog aan het studeren was, ben ik al bij Heliomare gaan werken. Daar voelde ik me van begin af aan als een vis in het water en dat is nog steeds zo. Omdat mijn werk een prachtige combinatie is van praktijk en onderzoek én omdat er een geweldige sfeer is bij Heliomare. Veel warmte en heel veel humor. Ik geniet van de relatie met de revalidanten en het zien hoe die mensen hun leven weer op de rails krijgen. Ik denk - en ik hoop - dat ze zich goed voelen hier.’’

De praktijkgerichte onderzoekster doet in Heliomare geweldige ideeën op. Daardoor promoveerde ze op onderzoek naar de effecten van handbiken bij mensen met een dwarslaesie. En dat promotieonderzoek had weer als gevolg dat er tot op de dag van vandaag jaarlijks een HandbikeBattle wordt gehouden tussen dertien Nederlandse revalidatiecentra. En ze schreef met Rogier Broeksteeg het boek 'Hoe blijf je fit met een dwarslaesie'. Een ander voorbeeld is onderzoek dat Valent deed naar de zithouding van mensen met een dwarslaesie in hun rolstoel. ,,Het resultaat is meer aandacht voor steun in onder andere de onderrug, waardoor deze doelgroep in de toekomst hopelijk veel minder te kampen heeft met pijnklachten en ander ongemak door een foute zithouding

Bamboebos

Haar man Bas leerde ze kennen tijdens de Discovery Eco Challenge in Patagonië. ,,Ik werd gevraagd door de baas van Bas, hij werkte bij een firma die rolstoelen maakt: ze hadden nog een dame nodig voor het team zei hij. Die challenge was een unieke, maar heftige wedstrijd. We hebben bergen beklommen, paardrijtochten gemaakt, waarbij ik van mijn paard werd geworpen, gekajakt, een bamboebos doorkruist, het was heel erg intensief. Op de een op andere manier had ons team gewoon veel mazzel, namen we telkens onbewust het juiste besluit. Met dat bamboebos bijvoorbeeld kozen we ervoor om eerst een nacht te slapen en de volgende morgen pas dat bos te doorkruisen. ’s Ochtends kwamen we de andere teams tegen. Uitgeput en verdwaald, omdat ze de fout hadden gemaakt om er ’s nachts doorheen te gaan. Tijdens zo’n challenge leer je elkaar door en door kennen. Achteraf denk ik dat het gewoon een verkapte koppelpoging was’’, lacht ze. Sinds 17 jaar wonen ze in Wijk aan Zee aan de Tappenbeckstraat. ,,Ik was nog zwanger van Luna toen we hier kwamen wonen, zij is nu 16 jaar. We vonden het meteen heerlijk in Wijk aan Zee. De straat was kinderrijk, het dorp is gemêleerd, het is er heel fijn.’’ Het is een sportgezin. Hardlopen, mountainbiken, trailrunnen, Luna is succesvol triatlete en wil prof worden en zoon Silas speelt hockey op hoog niveau.

In 2007 openbaart zich voor Valent een keerzijde van wonen in Wijk aan Zee. ,,Ik las in een rapport hoe hoog de provincie Corus’ uitstoot van arsenicum en cadmium wilde vergunnen. Net zo hoog als de rest van Nederland in totaal. Dat was voor mij de reden om aan de bel te trekken bij Zembla en dat heeft geresulteerd in die uitzending Het Gif van Corus. Helaas hebben ze er in de uitzending voor gekozen om de focus te leggen op het kankerverwekkende chroom VI: dat pakte wat ongelukkig uit terwijl die arsenicum en cadmium al schokkend genoeg waren. Wat toen ook al shocking was, was dat de overheden de veel te ruime vergunning - waar we tot op de dag van vandaag last van hebben - toestonden.’’

Het effect was er niet minder om. Kamervragen volgden, het RIVM kreeg opdracht voor het onderzoek Gezond in de IJmond. ,,Dat, samen met de zaak bij Raad van State, moet geholpen hebben om de druk op te voeren waardoor Corus uiteindelijk niets anders kon dan doekfilters installeren. Op gezondheidsgebied doen ze daar niks uit zichzelf, maar uitsluitend onder hoge druk van buitenaf. Het was voor ons een succes, maar ook een zeer pijnlijke constatering. Dat je zelf moet waken over je gezondheid omdat de overheid dat nalaat.’’

Wijkraad

,,Burgemeester Martijn Smit roemde in zijn nieuwjaarspeech de samenwerking met Dorpsraad Wijk aan Zee. De wethouders van Velsen en Beverwijk hebben het tijdens de IJmondcommissies over dat de gezondheid altijd op één staat. Maar in ons directe overleg met de gemeente krijgen we te horen dat we ook moeten weten wat onze plek is. Dat we maar een wijkraad zijn van een dorp met tweeduizend inwoners. Schrijnend: de hele IJmond heeft baat bij onze strijd voor een gezonde leefomgeving. Helaas zijn in deze omgeving de krachten volledig verstoord. Het staalbedrijf had 15 jaar geleden keuzes moeten maken om het bedrijf te verduurzamen, de overheid had daar op aan moeten sturen. Helaas zie je nog steeds dat er juist de andere kant op wordt gestuurd. Bijvoorbeeld in het basisonderzoek naar gezondheid dat het RIVM nu moet uitvoeren. Essentiële onderdelen zijn daaruit geschrapt.’’

Valent bleef bij de Dorpsraad: ze is actief in de werkgroep gezondheid. ,,Binnen de dorpsraad is het krachtenveld wél in balans. Dat maakt dat we stevige discussies kunnen voeren. Daardoor denken we heel goed over de zaken na. Het is een constructieve club, die dorpsraad. En dat is maar goed ook, want er komt veel op ons af. Het transformatorstation van Tennet, de verplaatste schrootverwerking bij Tata die veel geluidsoverlast oplevert, om wat te noemen. Er dienen beroepszaken bij Raad van State en mogelijk gaat de politiek het door RIVM voorgestelde grof- en fijnstofuitstoot-onderzoek tegenhouden. Vandaar dat we een crowdfundingsactie zijn gestart om de kosten te kunnen dragen.’’

Ze heeft er wel eens over gedacht om het kustdorp te verlaten vanwege de ongezonde lucht. ,,Maar dat doen we niet, want Wijk aan Zee is veel te leuk. Die tegenslagen op gezondheidsgebied verhogen alleen nog maar mijn strijdlust. Heel veel mensen steunen ons, maar komen zelf niet in actie. Omdat de problematiek dan heel dichtbij komt en je daar een ongelukkig gevoel van krijgt. Dat heb ik zelf ook gehad hoor. Na Zembla en de zaak over de revisievergunning voor Corus bij Raad van State dacht ik dat het achter de rug was. Dat het probleem was opgelost. Maar wat gebeurt er: overal komen nieuwe mensen, die vervolgens door Tata worden bespeeld en alles begint weer van voor af aan. Nu ben ik dat stadium voorbij en ga ik door. Wil ik de feiten op tafel krijgen. En als de juiste onderzoeken niet worden uitgevoerd, dan doen we het desnoods zelf.’’

Crowdfunding: pif.one/waz-2020

Friso Bos

Meer nieuws uit IJmond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.