Premium

Treurtrips door de IJmond, een ontdekkingstocht langs de onontdekte parels van Nederland ’waar zeker geen toerist zal komen’. Hierover verschijnt binnenkort een boek

Treurtrips door de IJmond, een ontdekkingstocht langs de onontdekte parels van Nederland ’waar zeker geen toerist zal komen’. Hierover verschijnt binnenkort een boek
Op bezoek bij de Beverwijkse Bazaar.
© foto’s uit besproken boek

Een doorsnee reisgids over Nederland gaat altijd weer over de Amsterdamse grachten, de Keukenhof en de molen van Kinderdijk. Prachtig allemaal, maar wel een tikkeltje afgezaagd, meent Mark van Wonderen.

De schrijver meent dat er in ons land nog zoveel valt te (her) ontdekken. Ergens is het volgens hem verbazingwekkend dat in dit aangeharkte land met bestemmingsplannen voor elke vierkante meter nog zoveel plekken bestaan die zich niks van de Hollandse regelzucht lijken aan te trekken. Daarover gaat Treurtrips, (her)ontdek Nederland! dat 20 januari (de dag van Blue Monday, de treurigste dag van het jaar, red.) wordt gepresenteerd.

Het is een lijvig boek geworden over eens bloeiende dorpen die nu onbekommerd wegkwijnen, over heerlijk verloederde winkelcentra waarvoor nog geen grootscheepse renovatieplannen zijn opgesteld en over badplaatsen die eens iets van grandeur hebben uitgestraald, maar waar de patatcultuur nu nog de enig overgebleven vorm van cultuur is.

De in Bergen (NH) geboren Mark van Wonderen heeft alle – in zijn ogen – topbestemmingen op een rijtje gezet met bijbehorende tips en handige routekaartjes om de treurtrip tot een succes te maken. Uiteraard met een knipoog.

Een advies van hem: ga met de reisgids in de hand op ontdekkingstocht langs de onontdekte parels van Nederland waar je vrijwel zeker geen andere toerist zult tegenkomen. Tientallen plekken komen aan bod, van een rondje Den Bosch tot de Limburgse seksclubs. En dichter bij huis: Den Helder, Zandvoort, Schalkwijk in Haarlem, Zaanstreek en in onze regio: IJmuiden, Velsen-Noord, Wijk aan Zee en Beverwijk.

Het hoofdstuk over IJmuiden begint met het verhaal van de Britse passagiers van een luxe cruiseschip die vorig jaar tijdens hun ‘verrassingstocht langs onontdekte pareltjes aan de Noordzee’ zomaar IJmuiden aandoen. Na aankomst in de haven, worden ze in bussen gestopt om vervolgens het centrum van IJmuiden te kunnen ontdekken. Ze worden afgezet voor de plaatselijke Hema-vestiging. ‘Het is alsof we in een buitenwijk terecht zijn gekomen, met alleen sociale huurwoningen en goedkope winkels’, klaagt een passagier die The Sun contacteerde vanwege de onvrede.

Dit soort plekken

‘Het is een ramp tot nu. We hebben het hele jaar gespaard. En dan kom je terecht op dit soort plekken’, klaagt iemand over IJmuiden. ‘Onbegrijpelijk’, stelt de schrijver.

‘Die passagiers zouden juist door het dolle heen moeten zijn. IJmuiden is namelijk een topbestemming! Er zijn maar weinig steden in Nederland met zoveel karakter en uitstraling als deze rauwe en spannende havenstad.’ Minder blij is hij met de flats in Zeewijk en de Lange Nieuwstraat. ‘Maar neem nu het havengebied. Dat ziet er tenminste uit zoals je altijd al dacht dat een havengebied eruit zou zien. Vervallen loodsen vol schimmige bedrijfjes waar dingen gebeuren die het daglicht niet kunnen verdragen.

Ouderwetse havenkroegen waar je niet zo snel een stap over de drempel durft te zetten, maar als je dat wel zou doen, zou je er een prima tijd kunnen hebben. En overal vissersschepen die het hele gebied in een permanente vislucht zetten. De haven van IJmuiden vormt het perfecte decor voor krimi’s en penozefilms.’

Dumpzaak Baco

Mooie woorden ook over dumpzaak Baco, wokrestaurant Wok for You en het autobedrijf Ron Nobels aan de Kromhoutstraat en de spullen voor hun panden. Zoals een ‘monsterlijk beeld’ van een Indiaan en de twee afgedankte raketten voor de ingang van de dumpstore Baco.

Een tip van de auteur: loop over de sluizen richting de Hoogovens of pak eens het pontje naar Velsen-Noord. ‘Allemaal prachtige keuzes en het een hoeft het ander niet uit te sluiten natuurlijk. De IJmond blijft je verrassen.’

Het hoofdstuk over Beverwijk is een grote lofzang op de Bazaar, de reis naar de IJmond meer dan waard. Aldus de schrijver. ‘Er bestaan maar weinig plekken in dit land waar lelijkheid op de een of andere manier ook weer zo ontzettend mooi is. In ieder geval is het er sfeervol.

Alleen al vanwege de mensen is de Beverwijkse Bazaar een uitstekende treurtripbestemming. Werkelijk alles en iedereen loopt hier rond: koopjesjagers, paradijsvogels, grote allochtone gezinnen en uitermate keurige echtparen’.

De auteur stelt de lezer voor eens op een terras te gaan zitten zoals dat van Klein Mokum. ‘De hele wereld trekt aan je voorbij. Genieten.’ Even verderop: ‘De Bazaar is een aangename mix van een Turkse markt, een antiekwinkel en het Waterlooplein. Oost-Europese discodreunen worden afgewisseld met Amsterdamse kroegmuziek en Arabisch gejengel. Ook tref je hier nog echte Peruaanse panfluiters aan. In vrijwel elke Europese stad uitgestorven, maar hier fluiten ze nog lustig ‘El Condor Pasa’ van Simon & Garfunkel’.

Meubelboulevard

Maar Beverwijk heeft nog veel meer in petto voor de enthousiaste treurtripper. ‘Sla na een dag shoppen in De Bazaar bijvoorbeeld eens linksaf de Parallelweg op en je loopt plotsklaps door een stuk geschiedenis. Hier ontstond eind jaren zeventig namelijk de eerste meubelboulevard van heel Nederland. Maar ja, hier is wel sprake van de wet van de remmende voorsprong.

De eens zo florerende winkelstrip was eens een toeristenmagneet maar straalt nu vooral vergane glorie uit. Hoe dan ook: laat niemand meer badinerend doen over een leuk dagje Beverwijk’.

In het boek wordt vastgesteld dat Wijk aan Zee te kampen heeft met negatieve stereotyperingen.

Zelf ziet de schrijver ook wel dat de bebouwing her en der een beetje rommelig is. Maar dat is volgens hem een kustplaats eigen en geeft het dorp een zekere charme. ‘En tuurlijk, ook in Wijk aan Zee zijn lelijke plekken te vinden, zoals bijvoorbeeld het zwartgeverfde pand van Club Star aan Zee aan het Julianaplein.

Deze uitgaansgelegenheid moest eens het walhalla worden voor de Nederlandse artiest, maar staat al jaren te verkrotten midden in het centrum’. Over Tata Steel is hij echter verrukt. ‘Deze trots van de IJmond is misschien te mooi voor deze reisgids. Die intrigerende constructie van buizen en fabriekspijpen, die indrukwekkende wolkenfabriek, de spannende geluiden en die prachtige lichtjes in de avond. Pure schoonheid’. En iets verderop: ‘Wijk aan Zee is geen Tsjernobyl aan de Noordzee, zoals een Belgische krant het eens noemde. Wijk aan Zee is eerder een parel aan de Noordzee.’

De auteur is bijzonder gecharmeerd van Telstar: ‘Het IJmuiden van het voetbal’, noemt hij het.Want: in het hedendaagse voetbal draait het alleen maar om geld. Krakkemikkige maar sfeervolle stadionnetjes worden ingewisseld voor een betonbak op een industrieterrein langs de snelweg.

‘Voor wie nostalgisch gestemd is, is een vrijdagavond op het gezellige Sportpark Schoonenberg in Velsen-Zuid altijd een goed idee. Dat is namelijk het domein van de eigenzinnige cultclub Telstar.

Telstar staat voor immer dreigende faillissementen en povere resultaten en is eigenlijk het IJmuiden aan het Nederlandse betaalde voetbal. Maar de club is altijd goed voor een glimlach op het gezicht’. De schrijver somt op: ‘Waar anders word de stand bijgehouden door vismanden in de lucht te hijsen?’ Ook clubidool

Jomanda komt ter sprake. ‘Een bijna 80-jarige man’ die elke wedstrijd in de 63ste minuut met een toeter en een Telstarvlag langs de tribune de fans opzweept’.

Op bezoek in Velsen-Noord stelt de schrijver vast dat het ‘hoofdzakelijk bestaat uit arbeiderswoninkjes’.‘Ondanks dat de plaats een sterk industrieel karakter heeft, is de sfeer er dorps en gemoedelijk’.

Het is overigens niet zo moeilijk Velsen-Noord te vinden, meent hij. De twee schoorstenen van de energiecentrales van Vattenfall wijzen de reiziger al van ver de weg. ‘En die schoorstenen leveren ook de meest fotogenieke plaatjes op. Bezoek daarvoor het wijkje bij de Noorderlaan en het is prijsschieten. Verderop biedt de Noordersluisweg mooie uitzichten op de fabrieken van Tata Steel.’

Treurtrips (Her)ontdek Nederland!

Auteur: Mark van Wonderen

Prijs: 25 euro

ISBN 9789047627340

Pieter van Hove

Meer nieuws uit IJmond

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.