Premium

IJzeren Rita schrapt irritante regels in de jeugdzorg

IJzeren Rita schrapt irritante regels in de jeugdzorg
Verdonk spreekt tijdens de Schrapweek in de Haarlemse Philharmonie. ,,Het helpt dat ik Rita Verdonk heet en een strenge uitstraling heb.”
Haarlem

De zaal knikt instemmend als Rita Verdonk een oproep doet aan alle bestuurders in de jeugdzorg. „Luister nou eens gewoon naar de mensen die elke dag het echte werk doen. En laten we proberen dat wantrouwen binnen de sector om te bouwen tot vertrouwen.”

Op dag vier van de ’landelijke schrapweek voor jeugdprofessionals’ strijkt het team van ex-VVD-minister Rita Verdonk neer in De Philharmonie in Haarlem.

Doel: ontregel de jeugdzorg, stop de gehate administratieve druk. Zodat jeugdwerkers de uren die ze verliezen aan papierwerk weer kunnen steken in zorg aan hulpbehoevende kinderen.

Lees ook: ’Geef ons een kind met een probleem’

Naast Verdonk - niet in mantelpak, maar gewoon in een leren jasje en op platte schoenen - ligt op het podium een paarse krokodil; hét symbool van doorgeslagen bureaucratie. „’Tijdschrijven’ is de grootste irritatie. Daar is iedereen het unaniem over eens”, zegt ze. Applaus uit de zaal. Zorgmedewerkers moeten vaak per kwartier of zelfs minuut aangeven welke handeling ze hebben gedaan. „Daar ben je geen jeugdzorgprofessional voor geworden, je wilt jongeren helpen!”

’Erger dan gedacht’

Het is maar het topje van de irritatieberg. Ook de inkoop van zorg, onzinnige lijstjes, het ’toegangsproces’ en andere frustraties zitten hoog. Verdonk trekt sinds anderhalf jaar als ’speciaal adviseur administratieve lasten’ door het land. „Het is nog veel erger dan ik me had kunnen voorstellen.” Niet alleen gemeenten en het ministerie van VWS veroorzaken regeldruk. „Ook organisaties zelf. Het komt overal vandaan.”

IJzeren Rita schrapt irritante regels in de jeugdzorg

In ’onderzoeken en rapporten te schrijven’ ziet ze niks. „Dan verandert er nog niks, vanaf het eerste moment ben ik gaan dóen. Nu ben ik aan het opschalen.” Concrete problemen waarover ze hoort sluist ze door naar de minister, de Nederlandse Vereniging van Gemeenten, vakbonden en werkgevers. „Ik ben het olievrouwtje.” Ze wil de werelden van bestuurders en die van werknemers met de voeten in de klei, ’bij elkaar brengen’.

’De glimlach van een kind’

Het lied ’De glimlach van een kind’ - vaste prik tijdens de schrapweek - schalt door het theater en de zorgprofessionals verspreiden zich over vijf zalen voor workshops. Jinek-verslaggever Jaïr Ferwerda pakt Verdonk voor zijn camera. Daarna is er koffie. „De minister heeft me voor deze functie gevraagd”, vertelt Verdonk op de bank. „Nou super, ik zocht iets wat maatschappelijk relevant is, waarmee je mensen helpt.”

Het meest absurde wat ze hoorde? „Iemand die moest registreren: ’was in de machine, was uit de machine, was in de droger, was uit de droger’.”

„Ik kan zorgen dat onzinnige regels geschrapt gaan worden”, gaat ze verder. „Dat kan ik niet alleen, ik heb geen toverstok. En het is hardnekkig. Haal je een regel weg, dan moet je oppassen dat er niet twee bij komen. Je moet heel alert blijven.”

Haar imago van ’IJzeren Rita’ komt goed van pas. „Als mensen er niet doorheen komen en vragen: ’Zou jij eens voor me kunnen bellen?’. Nou dan helpt het dat ik Rita Verdonk heet en een strenge uitstraling heb”, lacht ze. „En ik blijf natuurlijk douwen, al moet ik iedere dag bellen. Uiteindelijk gaat het gewoon gebeuren. Mijn doel is geslaagd als een jeugdprofessional zegt: ’Ik heb minder last van de administratieve rompslomp.”

Terugkeer in de politiek?

Een terugkeer in de politiek? No way, zegt Rita Verdonk (64), die in 2007 haar VVD-lidmaatschap opzegde en ’Trots op Nederland’ oprichtte (in 2011 nam ze afscheid als voorzitter van die partij). „Mijn gezin heeft daarover een veto uitgesproken.”

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.