Premium

Op zoek naar de gemene deler in het Midden-Oosten, wil de Haarlemse fotograaf Daniel Maissan zoveel mogelijk mensen ontmoeten met de naam Abraham

Op zoek naar de gemene deler in het Midden-Oosten, wil de Haarlemse fotograaf Daniel Maissan zoveel mogelijk mensen ontmoeten met de naam Abraham
Maissan vraagt iedereen die hij tegenkomt: ,,Ken jij Abraham?”
© Foto’s Daniel Maissan

Haarlem Vijf jaar geleden hoorde de Haarlemse fotograaf Daniel Maissan (44) voor het eerst over ’Abraham Path’. Het wandelpad is een vierduizend kilometer lange route door het Midden-Oosten, waarmee wandelaars zonder religieuze, politieke of culturele bedoelingen in de voetsporen treden van aartsvader Abraham.

Eind vorig jaar bewandelde hij met freelance-journalist Lisa Dupuy de eerste etappe door Jordanië. Het pad werd bedacht als experiment door Harvard-onderzoekers die zich bezighielden met een theorie over de kleinste gemene deler in conflictsituaties. Zij zagen Abraham die in alle grote religies een rol speelt, als dé verbindende factor. En gebruikten de wandeltocht langs Abrahams reis als ondersteuning voor hun theorie.

Op zoek naar de gemene deler in het Midden-Oosten, wil de Haarlemse fotograaf Daniel Maissan zoveel mogelijk mensen ontmoeten met de naam Abraham
Daniel Maissan fotografeert Ibrahim.

Het verhaal liet Maissan niet los. Daarom bedacht hij Meeting Abraham. Het project is een speurtocht door het Midden-Oosten op zoek naar mensen die Abraham of Ibrahim heten. De onderliggende gedachte is een beeld te scheppen van de gewone mens in conflictgebieden. Hij maakt de foto’s en Dupuy schrijft het verhaal. Door Abraham te ontmoeten wil de fotograaf ontdekken of Abraham de samenleving nog steeds inspireert tot openheid zoals de overlevering laat geloven. De eerste etappe - een pilot - door Jordanië zit erop. Nu bereiden ze zich voor op de tweede etappe die als alles naar wens verloopt, in september in Syrië of Irak start.

Op zoek naar de gemene deler in het Midden-Oosten, wil de Haarlemse fotograaf Daniel Maissan zoveel mogelijk mensen ontmoeten met de naam Abraham
Ontmoetingen met Abraham is de rode draad in het verhaal
© Foto Daniel Maissan

De rode draad in het verhaal is de ontmoeting met Abraham, vertelt Maissan. ,,Op de vraag: ‘Ken je Abraham?’ krijg je altijd de tegenvraag ‘Welke Abraham?’ Iedereen kent iemand die zo heet.” Door verschillende mensen met deze naam in beeld te brengen, wil hij teruggaan naar de gewone mens en zijn leefomgeving in een conflictgebied. ,,Ik ben ervan overtuigd dat 95 procent van deze mensen helemaal geen conflict wil. Over het algemeen zijn ze er niet eens zoveel mee bezig. Mensen in deze landen willen er net als iedereen, voor elkaar zijn. Het beeld dat wij hier in het westen voorgeschoteld krijgen, is dat van de andere vijf procent.”

Op zoek naar de gemene deler in het Midden-Oosten, wil de Haarlemse fotograaf Daniel Maissan zoveel mogelijk mensen ontmoeten met de naam Abraham
Onderweg laten mensen zien wie ze zijn.

Veiligheid

Eigenlijk zou de eerste etappe van de wandeltocht beginnen bij de geboorteplek van Abraham in Ur, Irak. Maar toen ze een dag voor hun vertrek nog steeds geen visum hadden en het wel erg onrustig werd in het land, weken ze uit naar Jordanië. ,,We hadden ons maandenlang voorbereid op Irak. Met veiligheidsspecialist Peter ter Velden hebben we alles in kaart gebracht. Waar is het rustig? Wat als wel de pleuris uitbreekt? Hoe komen we dan zo snel mogelijk het land uit?”

Op zoek naar de gemene deler in het Midden-Oosten, wil de Haarlemse fotograaf Daniel Maissan zoveel mogelijk mensen ontmoeten met de naam Abraham

Vrijheid

In Jordanië was geen conflict. Dus de 350 kilometer lange wandeltocht verliep redelijk ontspannen. ,,Wandelen is de ultieme vrijheid. Daardoor ben je ook extreem overgeleverd aan wat er op je pad komt. Het is heel fijn als je zonder agenda bij mensen aan tafel kunt zitten. Ik denk dat mensen in de basis heel tevreden zijn met wat zij krijgen en kunnen. Maar op zeer jonge leeftijd worden we omgeschoold met de gedachte dat we iets moeten halen, krijgen, presteren.”

Hij vindt dat er in ontmoetingen vaak veel verwachtingen zitten. ,,We vinden dat we ergens aan moeten voldoen. Het allermooiste van dit project is dat mensen voelen dat ze geen kunstje hoeven te doen. Dat ze kunnen laten zien wie ze zijn. En dat ík me dan ook zo kan voelen. Er hangt niks van dit project af en dat voelen de mensen die we ontmoeten ook.” In Jordanië ontmoetten Maissan en Dupuy 25 Ibrahims.

Op zoek naar de gemene deler in het Midden-Oosten, wil de Haarlemse fotograaf Daniel Maissan zoveel mogelijk mensen ontmoeten met de naam Abraham
De rode draad is de ontmoeting met Ibrahim.

Maissan leeft vanuit zijn onderbuikgevoel. Hij is nieuwsgierig of vindt iets interessant en gaat op zoek naar een antwoord. En dan is het weer klaar. Het plaatje dat uit de computer rolt, is volgens hem ook veel minder belangrijk. Het liefst zou hij poloraids maken, die aan de mensen geven en zelf met lege handen naar huis gaan. ,,Het moment van waarde zit hem voor mij in de interactie met de mensen voor de camera. De verbinding op het moment dat ik de foto neem. Daaarna is het eigenlijk klaar. Het printje zelf is voor mij niet meer belangrijk. Wel handig voor de website en voor het bestaansrecht van het project, maar niet voor mij. Mijn motivatie is dat ik het wil zien. En als dat met zich meebrengt dat mensen denken die jongen heeft een interessante kijk op de wereld en ze worden daardoor getriggerd om zichzelf te bevragen. Ja, dan is dat tof.”

Abrahams Tafel

Zowel Dupuy als Maissan hebben hun eerste reis zelf bekostigd. Maar omdat het kostbare reizen zijn waarvan ze er twee per jaar willen maken - we denken er in totaal zo’n vijf jaar mee bezig te zijn - hebben ze het plan opgepakt om twee keer per jaar een Abrahams Tafel te organiseren. ,,Een soort Ronde Tafel, maar dan met veertien rijke mensen die zonder blikken of blozen een bedrag neer kunnen leggen om dit project te ondersteunen. Waarom? Omdat ze iets met het Midden-Oosten of wandelen hebben. Omdat ze Abraham heten. Omdat ze het interessant vinden. Omdat Michelin-chef Menno Post van Olivijn voor ze gaat koken. Omdat ze uit eerste hand onze ervaringen kunnen horen. En omdat ze er een mooie exclusieve print aan over houden.”

Elizabeth Stilma

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.