Premium

Frans Hals Museum in Haarlem aanvaardt het Spijkerschilderij: kunstwerk met een pijnlijke geschiedenis

Frans Hals Museum in Haarlem aanvaardt het Spijkerschilderij: kunstwerk met een pijnlijke geschiedenis
De pers bewondert ’Formerly known as portrait of the nail behind the canvas’ dat vorig jaar even was te zien.
© archieffoto
Haarlem

Het Frans Hals Museum in Haarlem heeft een bijzondere schenking van een toch wel beladen schilderij aanvaard. Het gaat om het werk ’Formerly known as portrait of the nail behind the canvas’ van kunstenaar Bas van Wieringen.

Het was een bijzonder verhaal dat drie jaar geleden de pers haalde. Op de zomertentoonstelling ’Humor - 101 jaar lachen om Kunst’ werd het kunstwerk ’Portrait of the nail behind te canvas’ van Bas van Wieringen per ongeluk overschilderd door een museummedewerker. Bijzonder pijnlijk voor het museum, heel vervelend voor de kunstenaar.

Het werk is een schildering van een spijker op een doekje van tien bij tien centimeter. Met het conceptuele werkje wilde Van Wieringen de aandacht vestigen op de spijkers waarmee schilderijen aan de muur zitten bevestigd.

Doorgaans zijn die voor de bezoekers van een museum niet te zien. Door de spijker wél zichtbaar te maken, draaide Van Wieringen de zaak om.

Documentaire

Regisseur Denise Janzée zag in het incident aanleiding voor een verkenning van het fenomeen ’beschadigde kunst’ en maakte hier de documentaire ’Vieren wat kapot is’ over die afgelopen weekend op televisie te zien was.

In de documentaire is te zien hoe de kunstenaar een nieuwe versie van het werk maakt - geholpen door een in de Japanse techniek kintsugi gespecialiseerde restaurateur waarbij het spijkertje met goudverf wordt behandeld.

Dat nieuwe werk was vorig jaar een paar uur op een wat afgelegen plek in het Frans Hals Museum, locatie Hal te zien. Niet voor publiek, alleen voor de pers, zodat er nieuwe verhalen over het werk konden ontstaan en worden geschreven.

Frans Hals Museum in Haarlem aanvaardt het Spijkerschilderij: kunstwerk met een pijnlijke geschiedenis

Van Wieringen, die de betrokken medewerker overigens niets kwalijk neemt, vertelde toen aan deze krant dat hij hoopte dat het museum het nieuwe werk zou aankopen, maar begreep ook volledig als ze dat niet zouden doen, door de lading die het werk heeft voor het Frans Hals Museum.

In de documentaire vertelt de kunstenaar echter ook dat hij vindt dat het Frans Hals Museum ’de enige plek is waar het werk kan functioneren in de context van dat specifieke museum’.

Begin februari van dit jaar schrijft hij dan ook een brief aan museumdirecteur Ann Demeester waarin hij het werk ’Formerly known as portrait of the nail behind the canvas’ als schenking aanbiedt. ’Mijn enige wens is dat het werk in de nabije toekomst tentoongesteld wordt in het museum’, zo schrijft hij.

Verrast

Ann Demeester meldt desgevraagd dat ze verrast was door de brief. „In een eerder gesprek met de kunstenaar werden allerlei opties genoemd om het ’thuis’ te brengen. Ik vond het ook een genereuze gedachte van de kunstenaar, hij had het door alle sensatie eromheen voor een hoog bedrag kunnen verkopen. Het is ook een heel logisch gebaar. Bas brengt het schilderijtje terug naar de plek waar het van een speels en luchtig humoristisch werk met een knipoog werd tot heel ander gelaagd conceptueel werk dat gaat over zichtbaarheid en kwetsbaarheid.”

Het aanbod werd binnen het museum bediscussieerd met conservatoren en het Hoofd Collecties waarna besloten werd de schenking te aanvaarden. „Het werk heeft een hele geschiedenis die verbonden is met het museum. Een pijnlijke geschiedenis maar ook een vol betekenis. We hebben wel een voorwaarde gesteld. We zullen het werk niet eerder tentoonstellen dan na de pensionering van de medewerker.”

Met de aanvaarding van de schenking is de cirkel rond en kan na drie jaar het boek rond dit incident definitief gesloten worden.

Meer nieuws uit Haarlem

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.