Symbolen uit kaartspel op de Beverwijkse Wijkertoren

Symbolen van het kaartspel.

Symbolen van het kaartspel.

Jan Kramer
Beverwijk

De geschiedenis van de Grote Kerk is verbonden met Beverwijk en haar bewoners. Hoe zeer dit het geval is maakt Jan Kramer duidelijk door wekelijks te vertellen hoe het de Grote Kerk door de eeuwen heen is vergaan. Dit is de laatste aflevering.

Boven de galmgaten van de Wijkertoren vindt men de symbolen van het kaartspel, twee aan elke zijde van de toren. Aan de oostzijde ziet men de harten, aan de zuidzijde de ruiten, aan de noordzijde klaver en de westzijde schoppen.Aangezien kaartspelen nog niet aan de orde was, moet er een andere verklaring zijn waarom deze symbolen in de 15e eeuw op de toren zijn geplaatst. Deze symbolen duiden in de middeleeuwen de vier standen aan waarin de maatschappij was verdeeld.

1. In het oosten vindt men de harten, door een verticale lijn in tweeën gedeeld zoals men ook wel ziet op sommige Duitse speelkaarten. De harten staan voor de geestelijkheid. Zij beheren de geestelijke wereld, het geloof en de wetenschappen. In het oosten komt de zon op. Liefde, warmte en troost worden gegeven door de geestelijkheid. Daarom is in een rooms-katholieke kerk ook het hoogkoor aan de oostkant en hier werden ook de priesters begraven. Ook de adel werd onder dit symbool geschaard.

2. Aan de zuidzijde vindt men de ruiten. In het Spaanse/Italiaanse kaartspel zijn de ruiten door munten afgebeeld, die hebben dus nog het oorspronkelijke symbool. Dit symbool staat voor de handelaren.

3. Aan de westzijde ziet men de schoppen, inderdaad omgedraaid. Dit symbool staat voor de werkende klasse, boeren en handwerkslieden.

4. Aan de noordzijde tenslotte zien we de klaver als symbool voor de militairen. In het Spaanse/Italiaanse kaartspel is de klaver door zwaarden afgebeeld. Soldaten werden gezien als uitschot, je kon altijd nog militair worden. Er werd op hen neergekeken. In het noorden schijnt nooit de zon.

De betekenis is in vergetelheid geraakt en bij de symbolen denkt men alleen aan speelkaarten, een gedachte die de kerkbouwers zeker niet gehad hebben. Het kerkgebouw was het centrale punt in het hele maatschappelijk leven in de middeleeuwen, niet alleen van het geloofsleven. Hier kwam men samen bij geboorte, huwelijk, bruiloft en begrafenis. Hier kwamen alle standen bijeen bij de kerkelijke feestdagen. Kortom hier vond men grond om op te staan in het vaak weerbarstige leven.

Slot

Hiermee ben ik aan het einde gekomen van mijn rubriek. Een rubriek die natuurlijk niet af is want de Grote Kerk is niet alleen verleden en heden, het gebouw heeft ook een toekomst te gaan waarin nog vele verhalen gemaakt kunnen worden. Ik spreek de wens uit dat het een toekomst is waar alle rangen, standen en culturen welkom zijn. Een plaats waar heel veel mogelijk is en waar we vooral niet denken de waarheid te kennen. Eem plaats waar luisteren even belangrijk is als spreken en waar het gaat om elkaar te doorgronden en niet om het twistgesprek. Kortom een gemeenschapsruimte waar onze samenleving samen leeft.

De Grote Kerk vertelt

De geschiedenis van de Grote Kerk is verbonden met Beverwijk en haar bewoners. Hoe zeer dit

het geval is maakt Jan Kramer duidelijk door wekelijks

te vertellen hoe het de Grote Kerk door de eeuwen heen is vergaan.

Meer nieuws uit IJmond

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.